verhuisd

Beste allemaal,

Deze blog is vanaf vandaag verhuisd naar:

yocevim.wordpress.com

De blogmaster

boekhouding

Wij hebben van de grote vakantie gebruik gemaakt om onze boekhouding op te stellen.
Wij hebben de eerste onkosten in april 2007 gemaakt. Dit houdt in dat wij al in het derde boekhoudkundig jaar zitten. Zo kunnen wij al een zekere evolutie bespreken.
Het eerster boekjaar (van april 2007 tot juni 2007) is verwaarloosbaar. Wij lieten ons toen leiden door plaatselijke mensen. Terecht want wij waren nieuw en wij moesten leergeld betalen. Maar al snel zagen wij dat zij verkeerd bezig waren. De leden van onze vereniging, YOCE, hebben veel geld gespendeerd dat niet rechtstreeks naar ons project ging.
Wij wezen hen er op dat zij meer dan 50% van het budget opsoupeerden aan verplaatsingen, vergadering, eten en drinken, papier.
Wij waren eind april tot begin augustus in België.
Na onze terugkomst vroegen zij of zij een enquête mochten houden om de noden en behoeften goed te kennen om zo een degelijk actieplan op te stellen. Mieke en vooral Johan heeft zich met hand en tand verzet maar Mieke vond dat wij hen een kans moesten geven. Theoretisch klopte hun verhaal wel maar of het efficiënt zou zijn daar waren wij niet van overtuigd. Tegen onze overtuiging in gaven wij toe, eerder voor de lieve vrede dan uit goed vinden.
Het heeft meer dan 300 euro gekost en het heeft zo goed als niets opgeleverd. Of misschien was de les die wij er uitgetrokken hebben veel meer dan 300 euro waard: zelf de touwtjes strak in handen nemen. Het is ook zo dat je in bepaalde situaties mensen bewust fouten onder controle moet laten begaan om uw medewerkers te kunnen overtuigen van hun ongelijk. Met de Malawiërs moesten wij ook meer geduld hebben. Uiteindelijk hebben wij er één nuttige werkkracht aan overgehouden en misschien kunnen wij later er nog één of twee recupereren. Zij stonden verbaasd hoe profijtig wij werkten. Op alles trachten wij te besparen dat niet rechtstreeks zijn nut had voor onze kinderen. Voor hen die al enige ervaringen hadden met werken voor een NGO, was dit totaal nieuw.
Sedertdien hebben wij heel efficiënt gewerkt. Sommige leden werden sporadisch aangesproken voor speciale opdrachten.
En nu zien wij dat voor het boekjaar 2008/2009 bijna 45 % rechtstreeks naar de kinderen gaat onder de vorm van voedsel (32%), kledij en speelgoed (10%) , en hygiënische verzorging (1%).
De lonen (10%) van de leerkrachten, de kokkinnen en de huishoudsters kunnen wij ook beschouwen als een rechtstreekse hulp voor de kinderen.
De gebouwen (18% gaat naar bouwmateriaal) worden ook opgetrokken voor de kinderen. Als wij dan nog de kosten voor het didactisch speelgoed erbij nemen dan kunnen wij zeggen dat meer dan 70% zo goed als rechtstreeks naar de kinderen gaat.
Transport (24%) is de zwaarste kost die niet rechtstreeks naar de kinderen gaat. Samen met de administratieve kosten is dat een kleine 30% procent.
Eens de bouw af zal zijn, zullen ook de transportkosten dalen .
Wat wel tot nadenken stemt is de verhouding van lonen van ons personeel (14 leden) tot de totale kosten, net geen 10 %. Wij betalen geen echte lonen, wij geven aan de 'vrijwilligers' een soort vergoeding.
En hier dachten onze leden van YOCE een belangrijke rol te kunnen spelen onder de vorm van een goed betaalde job. Maar wij hadden ons lesje geleerd en hebben gedacht dat wij zelf dit ook konden en zonder een (goed) salaris.
De metsers en de schrijnwerkers en andere helpers krijgen een volwaardig loon.
Administratie is tot 5% teruggebracht dat is werkelijk een minimum en dat zal zeker stijgen in de toekomst maar het is de bedoeling het zo laag mogelijk te houden.
Gezondheid scoort het laagst (1%) dat is een vingerwijzing dat wij daar toch meer aandacht moeten aan schenken. De preventie tegen tandbederf staat hoog op ons verlanglijstje maar wij weten niet zo goed hoe eraan te beginnen. Koop je voor ieder kind een tandenborstel, een tube tandpasta? Hou je die in school? Wie vind zijn/haar borstel terug? Meegeven naar huis is ook niet zo evident. Zijn er in Malawi tandenborstel speciaal voor kleuters?
Maar ook de dokter die met ons een contract afsloot heeft zich nog niet present gemeld. Wij hopen dat zijn consultatieruime af zal zijn na de vakantie.


Als wij de cijfers eens goed bekijken dan komen enkele feiten duidelijk naar voor:

Jaargang 2 week 35: van zaterdag 29 november tot vrijdag 5 december 2008

De vakantie is al halverwege en wij hebben nog geen dag stilgezeten. Zo goed als alle dagen gaan wij naar Sitima. Het is nodig want weeral hadden zij een deur vergeten= een te vlugge interpretatie ondanks dat het duidelijk op het plan stond. Dus met de glimlach breken zij voor de tweede maal een muur af. Het probleem is dat zij eerst de fundering steken en dat neemt enige tijd in beslag en daarop kunnen wij niet zien of zij een deur voorzien. Maar eens de fundering er is, gaat het snel met vier metsers en drie dieners. Wij komen in de voormiddag aan en de muur waar zij aan bezig zijn is dan een meter hoog en soms zonder de nodige deur…

Zondag 30 november: weer geen internet
Een maandabonnement voor internet in huis konden wij al een tijdje niet meer nemen, maar wij konden wel internetten met ’units’, niet zo leuk maar toch gemakkelijker dan naar het internetcafé te moeten. Maar nu is onze telefoonlijn beschadigd of gesaboteerd zodat er weer geen internet in huis meer is. Dus weer als vanouds naar het internetcafé. Zien hoelang het nu duurt eer wij terug verbinding in huis hebben.

Maandag 1 december: met de fiets naar Sitima
Het is toch altijd een belevenis, waar wij intens van genieten. Omdat het zeer warm is, besloten wij tot groot genoegen van Mieke, om traag te fietsen. Zo geniet je nog meer, beweert zij. Al is het voor Johan, als gewezen leraar lichamelijke opleiding, niet altijd gemakkelijk om de tijd te vergeten. Ook vandaag trappen wij in de boter als wij naar Sitima rijden. Is het de wind, de frisse inspanning of het feit dat het naast de steile afdalingen het misschien constant licht bergaf is? Na een drie kwartier rustig rijden (14 km) zijn wij in Sitima. Daar kijken wij de vorderingen van de bouw goed na, trakteren wij de metsers, dieners en Agnes meestal met een soort ’oliebol’, minder vettig maar koud en zonder bloemsuiker. Wij nemen er ook eentje voor ons twee omdat wij weten dat de terugtocht extra energie vergt. Zij kijken met grote ogen dat wij onze oliebol samen opeten, ieder om beurt neemt een hap. Het eten van zo een oliebol maakt voor hen van onze komst een feest. Dan babbelen wij nog een beetje met de toezichtster, Agnes. Dat is heel leuk voor ons omdat zij ook een beetje over haar dagelijks leven vertelt.
Onder weg is het een en al een blijde intrede. Wuiven, groeten, knikken, een glimlach, elke keer opnieuw. Altijd is er veel volk langs de straat, voor hun huizen of onderweg, fietsers, voetgangers, het goedkoopste transport, de vrouwen meestal met een kind op de rug en een lading op hun hoofd. Daardoor gaan vrouwen hier heel sierlijk. Vooral de kinderen roepen ons steevast na. ‘Mzungu, mzungu‘, en ze lopen naar de straat om ons van dichtbij te zien, ook al passeren wij hier bijna iedere dag.
Het landschap is prachtig, soms zie je ons Zomba Plateau heel duidelijk, dan weer ligt het plateau in de wolken, aan de andere kant zie je het eiland met een vorm van een liggende olifant, het Chisi eiland, dan weer kunnen wij de hoogste top van Malawi zien, de Mulanje. De geuren en de kleuren, de wind en de zon, de traagheid der dingen, de geluiden en de stilte, wij genieten van de vele indrukken. Dichter bij Sitima roepen veel kinderen ‘Sweedeo‘, en dat sedert wij eens een aflevering van Tik Tak hebben gegeven met de ‘video’ in Sitima. Onze kinderen moeten iets verteld hebben van video en degenen die het niet gezien hebben kunnen zich daar waarschijnlijk niets bij voorstellen en wij worden ook geassocieerd met snoepjes omdat wij soms ’sweeties’ uitdelen. Die twee bij elkaar wordt het dan: sweedeo. De terugweg wordt heel traag afgewerkt, op de laatste helling is het weer lekker zweten geblazen. Het is misschien de warmste dag van het jaar. Na meer dan een uur en een kwartier zijn wij terug thuis.

Het verslag van ons boekhouding (al is het af) is voor een van de volgende weken.

Tot volgende week

Jaargang 2 week 34: van zaterdag 22 november tot vrijdag 28 november 2008

Oma Mieke kon vorige week haar niet inhouden om haar kleinkind, Hannah, een dag te vroeg haar een gelukkige eerste verjaardag te wensen. Ook Johan sluit zich heel graag aan om Hannah een gelukkige verjaardag te wensen.

Zaterdag 22 november:Prijsafspraken en aanstellen nieuwe personeelsleden
De CBO hadden wij de opdracht gegeven om een aantal bouwheren te zoeken. De leden van CBO vroegen zich af of er ook geen nachtwakers moesten aangesteld worden en iemand om overdag het materiaal in het oog te houden. Wij maakten kennis met drie bouwheren; wij waren blij dat Mitembo er bij was. Hij had de eerste twee klassen mogen bouwen en van uit de CBO was er tegenstand om hem opnieuw aan te nemen, niet omdat hij zijn werk niet goed had gedaan of omdat hij te duur was maar gewoon omdat er nog heel wat bouwheren in de andere gemeenten waren en zij moesten nu de kans krijgen om hun boterham te verdienen. Wij antwoordden dat wij daar begrip voor hadden maar dat zij er toch moesten op toezien dat het goeie en niet te dure bouwheren waren. Vandaag moesten wij een prijsovereenkomst opstellen, ook al waren zij al een week bezig met de grondwerken. Wij kwamen al snel tot een akkoord. Op onze prijs deden zij er eerst drie kwart bij en wij stelden dat wij akkoord gingen met een vermeerdering van een vierde. ‘Ok‘, was hun antwoord, ‘het is toch voor onze gemeenschap‘. Daarna moesten wij beslissen of wij een of twee nachtwakers nodig hadden en of wij een toezichter zouden aanstellen. Er dienden zich twee nachtwakers aan. Wij beslisten al snel hen elk een halve job te geven. Als je twee nachtwakers tegelijk te werk stelt, heb je nog een derde nodig omdat zij geen zeven dagen op zeven kunnen werken. In principe hoefde er voor ons geen nachtwakers aangesteld te worden maar het kan nooit kwaad en wij zorgen voor een stukje werkgelegenheid. Ook hier snel een akkoord over de prijs. De kandidaat voor het toezicht over dag was een jonge door ons gekende vrouw,(19), de dochter van onze schrijnwerker. Zij zat in haar laatste jaar middelbaar onderwijs en wachtte op het resultaat van haar examens. Zij was wel moeilijk te peilen. Haar Engels vlotte niet ondanks haar studies. Maar later bleek dat het alleen faalangst was. Na haar aanstelling konden wij vlot en leuk praten met haar. Zij heeft vele vragen te stellen. En dikwijls gaat het over wetenschappelijke benadering van de dingen: hoe zit elektriciteit in elkaar? Witte bloedcellen kun je dat zien? Enz.. Wij herbeleven onze basiscursus wetenschappen.

Woensdag 26 november: bezoek leerkrachten
De leerkrachten hadden zichzelf uitgenodigd om op 26 november ons te vereren met een bezoek. Maar geen bezoek leerkrachten. Een stergeval in de familie van een van de leerkrachten heeft het bezoek van de leerkrachten bij ons thuis in Zomba uitgesteld.

Donderdag 27 november: de bouwwerken
De bouwwerken schieten goed op. Wij zijn tevreden met het resultaat. Al zijn de afmetingen iets minder nauwkeurig dan wij op het plan zetten en wij wensten. De slaapzaal, bijvoorbeeld, valt wat klein uit, maar wij hebben een kleine aanpassing gedaan. In het dokterskabinet voorzien wij nu ook een toilet en een douche zodat het dokterskabinet ook als slaapzaal kan ingericht worden. Wij moeten de werken van kort bij volgen. Tot twee maal toe hebben zij een deur vergeten. Eenmaal hebben wij de plannen aangepast door een tweede deur te laten vallen zodat er wat extra ruimte vrijkomt. De symmetrie is wat gedeukt maar het kan. Bij de tweede deur die zij vergaten, hebben wij onverbiddelijk gevraagd om de muur af te breken. Twee ruime klaslokalen (7,5 op 8) hebben een gemeenschappelijke ‘storeroom’ van 6 op 2,5 gekregen. Ook hier na een aanpassing omdat de afmetingen met ons plan niet klopten.

Vrijdag 28 november: boekhouding
Tijdens deze rustige periode hebben wij gebruik gemaakt om onze boekhouding op punt te zetten. Volgende week zullen wij in detail onze uitgaven en inkomsten bespreken. Zodat onze lezer een beeld heeft hoe wij werken.
Tot volgende week

Jaargang 2 week 33: van zaterdag 15 november tot vrijdag 21november 2008

Gelukkige eerste verjaardag van Hannah, kleindochter van Mieke.

Dinsdag 18 november: het weer.

Hebben wij een kort geheugen of is het werkelijk zo dat wij nu voor het eerst een echte hittegolf hebben meegemaakt. Oktober was al warm met meestal temperaturen tussen de 30 en de 35° Celsius. Maar de eerste weken van november was het tussen de 35 en 40°. Die loden zon verschroeide het hele landschap, soms een wolk waarvan je denkt daar zit wat regen in. Als er dan wat druppels vielen dan verdampten die onmiddellijk op het hete wegdek. Dus nog geen natte voeten gehad sinds april dit jaar. 7 Maanden zonder noemenswaardige regen. Het vreemde is dat er bomen nu in bloei staan, dat bloemen toch uitkomen, dat er vruchten aan de bomen komen. De Malawiër kreunt in deze periode, het is de drukste periode voor hem omdat het land moet voorbereid worden op de eerste regen want dan moet er zo snel mogelijk gezaaid worden. En daarbij komt dat er nu het minste middelen zijn. Er worden veel mango’s gegeten, die zijn heel lekker maar alleen dat eten gaat vlug tegensteken. Wij voelen hun bedrukte stemming, wij zien de wazige ogen, de wanhopige ogen, een mengeling van moeheid, honger, hard labeur, een moeilijke tijd voor de gewone Malawiër.Wij daarentegen genieten van de warmte, van de hitte. Om vijf uur ontbijten op het terras in een temperatuur nauwelijks onder de dertig graden, dan rijden wij naar Sitima. Vorige vrijdag zijn wij voor het eerst na de zware verkoudheid van Johan terug met de fiets naar Sitima gereden. Op de terugweg druppelde het zweet zo van ons gezicht, was ons lijf overal nat al reden wij heel rustig. Op de laatste beklimming gutst het water van ons gezicht maar toch is het meer genieten dan afzien. Wij nemen een ’koude’ douche maar het water is heerlijk warm. Warme maaltijd op het terras, een siësta, dan studie, voorbereidingen maken of een boodschappenmoment naar het centrum. En ’s avonds weeral eten bij een zwoele temperatuur dikwijls in het donker omdat de elektriciteit heel veel uitvalt de laatste maanden. Maar wij genieten van de sterren, de maan, de warmte, het geluid van de krekels, van het eten, van elkaar.

Woensdag 19 november: Administratief gedeelte geraakt opgelost:

Omdat de erkenning van onze NGO YOCE hier in Malawi op zich laat wachten, is het altijd een hele heisa om een verlenging te krijgen van onze verblijfsvergunning. Dank zij Callista Chimombo, onze engelbewaarder en minister, kunnen wij bij de dienst Immigratie in Blantyre onmiddellijk bij de hoogste in rang gaan en die zet dan het licht op groen om onze verblijfsvergunning met zes maand te verlengen. Als wij met ons dossier, zoals het er nu uitziet, langs de normale weg moeten gaan, dan krijgen wij onze verblijfsgunning heel moeizaam en kunnen wij zo een 10 keer of meer naar Blantyre gaan en dat omdat wij geen steekpenningen wensen te geven. Maar de volgende keer zullen wij onze erkenning toch moeten kunnen voorleggen. Ook moeten wij nu voor onze auto zorgen: taks, keuring, verzekering vernieuwen. Dat is altijd een heksenketel. Maar wij leren bij en zo kon het dat wij op één dag de keuring en de taks voor mekaar kregen. Nu nog de verzekering en wij kunnen weer een jaar rustig op de Malawische wegen rondrijden en de vele (soms drie keer op evenveel km) controles gemakkelijk doorstaan. Een tafereel voor een lach of beter voor een traan. Sam, onze belangrijkste leerkracht omdat hij én de verstandigste is én omdat hij het best Engels praat, had problemen. Wij proberen hem links en rechts wat extra voordelen te geven. Zo ook op het einde van het schooljaar (7 november) kreeg hij bijna het dubbele van de andere leerkrachten. Maar met geld kan een Malawiër niet omgaan. Hij heeft het nooit geleerd gewoon omdat er geen geld was, zeker niet voor een adolescent. Dus ook Sam niet. Wij voelden al een paar dagen dat hij probeerde wat los te krijgen. Klagend: ‘Ach, in ben nooit thuis’. ‘Ik moet hier altijd zijn‘. ‘Ik moet altijd vertaler spelen’. ‘Zal ik Agnes (later meer over haar) begeleiden?’. Om een lang verhaal kort te maken: hij had al zijn geld (loon voor twee maanden) opgemaakt. Hij moest voor ons een klein karweitje doen (prijs vragen voor een metalen kerstboom te laten smeden) en hij zat bij ons in de auto. Wij zegden onder elkaar: wij gaan hem iets geven maar wij doen het niet hier op de ‘Govala market‘, maar als wij hem afzetten aan ons schooltje. Zo gezegd en gedaan. ‘O, dank u zeer’, stamelde hij, ‘spijtig dat jullie mij het niet op de Govala Market gegeven hebben, dan kon ik groenten kopen. Gisterenavond hebben wij niet gegeten omdat wij geen groenten konden kopen (blijkbaar eten zij hun ‘porridge - nsima’ nooit zonder groenten). Maar nu ga ik terug naar de Govala Market en groenten kopen. Dan ben ik weer een man.’ Wij zien zijn vrouw, de avond te voren, al uithalen naar haar man (Sam dus) dat hij de man is in huis en dus dat hij moet zorgen voor het eten, hij moet zorgen voor vrouw en kind… Zorgt hij daar niet voor dan is hij geen man… Het legt op een subtiele manier hun echte armoede bloot, dus toch een traan…

Donderdag 20 november

Omdat het maar 27° is en omdat ‘mond en klauwzeer’ terug onze lekkere steak heeft verbannen hebben wij winterkost op het menu gezet: (rood uitziende) worst, rode kool, aardappel… het heeft gesmaakt.

Tot volgende week

Jaargang 2 week 32: van zaterdag 8 november tot vrijdag 14 november 2008

The week after het einde van het schooljaar, is in menig opzicht belangrijk gebleken.

Zaterdag 8 november:

De dag ervoor belde Callista Chimombo ons op om te melden dat er zaterdag een belangrijk dag was voor haar nominatie voor de verkiezingen van volgend jaar was. Het kiesstelsel is zo dat het land is onderverdeeld in 195 regio’s en iedere regio zend één volksvertegenwoordiger naar het parlement. Dus elke partij moet één kandidaat aanduiden voor iedere regio. Aanduiden is niet het juiste woord: er worden voorverkiezingen gehouden. En heel eenvoudig de kandidaat met de meeste stemmen wordt naar het parlement gestuurd. En zaterdag werden er in T/A Mwambo, de regio van Callista Chimombo, voorverkiezingen gehouden. Toen wij zegden dat wij naar Jali zouden afzakken om haar te steunen, klonk zij blij verrast. Wij daar naartoe. Wij wisten niet waar de verkiezingen plaatsvonden, maar een massa volk informeerde ons overduidelijk.De klassieke ingrediënten waren aanwezig: 37°, muziek, dansen, zingen, drinken en heel veel volk. Mieke kreeg juist een telefoontje en Johan ging al enkele tientallen meters verder staan. Callista moest hem gezien hebben want na enkele minuten kwam er een stoet naar hem gedanst: Callista met een petje op met de foto van haar president, het maakte haar moeilijk herkenbaar. Wat wel duidelijk was dat er voor de gelegenheid extra veiligheidsmaatregelen genomen werden. Zeker 6 misschien wel 8 kleerkasten van mannen omringden haar. Drank, politiek en veel volk is misschien een gevaarlijke cocktail. Maar zij kwam regelrecht naar Johan toe, begroette hem warm en gaf drie kussen. Wij hadden een briefje gemaakt dat wij haar ten volle steunen en dat wij alleen maar hopen dat zij democratisch verkozen zal worden. Wij kunnen het niet nalaten om telkens weer de nadruk op het belang van een goede democratie te leggen. Malawi is een prille democratie en de leiders hebben het zo moeilijk om afstand te doen van de macht zodat de democratie steeds in gevaar is.Terwijl Callista terugkeerde naar het podium, had Mieke, die op vijftig meter van Johan bij de auto stond, veel aandacht van vooral mannen die in haar een leuk intermezzo zagen. Zij werd nageroepen, lachen, dansen, zingen begeleidde haar zoektocht naar Johan. Zij voelde zich niet echt op haar gemak ondanks de grote volkstoeloop. Gelukkig is het tussen al die plaatselijk bevolking niet moeilijk Johan op te sporen. Zij was nog maar pas bij Johan of zij werd nu door een horde vrouwen en mannen naar het podium geleid om Callista te begroeten. Weeral een warm begroeten en drie kussen (on-Malawisch). Toen Mieke terug naar Johan werd begeleid kregen wij heel veel aandacht van de omstaanders. Een vrouw begon die typische inlandse dans rond Johan uit te voeren. Zo een vruchtbaarheidsdans laat weinig over aan de verbeelding. Het kort krachtig op en neer bewegen van de heupen is essentieel. Johan deed wat mee en gelukkig ging de vrouw ook naar Mieke om haar kunsten te tonen, waarmee zij wilde zeggen het is maar een spel. Maar de drank had bij sommigen de remmingen losgelaten en een man met een sjaal rond zijn onderbuik gebonden, zei tot de vrouw dat zij Johan moest versieren en hij zou zich over Mieke ontfermen. Hij vond het minder een spel en ging heel dicht bij Mieke staan en begon nog krachtiger, korter en heviger met zijn bekken te kronkelen en te draaien. Zijn sjaal beklemtoonde alleen nog meer de suggestie. Omstaanders grepen onmiddellijk in en een vijftal mannen leidde hem weg van Mieke. Mieke vertelde achteraf dat zij ook aan de auto die vreemde sfeer van dronken mannen had opgesnoven.Wij hebben nog een kwartiertje meegedanst en dan de massa verlaten. Een ervaring rijker.

Dinsdag 11 november:

Vergadering over de start van de bouw.Wij hadden het gevoel dat de gemeenschap heel graag met de bouw wou beginnen maar voor hen is het moeilijk om haast te maken. Maar nu planden zij toch de door ons zo lang gevraagde vergadering met de ‘builders’. Zij hadden drie builders uitgekozen. Tot onze aangename verrassing was mr. Mitembo er ook bij. Eerst was er wat protest tegen hem omdat hij de vorige bouw tot onze grote voldoening, alleen had neergezet. Andere bouwheren woonachtig in de dorpen van de CBO moesten ook een kans krijgen. Ja dus, maar Mitembo is er opnieuw bij omdat hij wellicht de grootste expertise heeft. Goed zo. Prijsafspraken, wat pokeren van hunne kant maar uiteindelijk komen wij tot een goed compromis: dit is veel meer dan dat zij kunnen krijgen van een Malawiër maar toch nog een redelijke prijs. Een Mzungu moet nu eenmaal meer betalen, verstaanbaar en wij willen het ook zo. In ruil krijgen wij heel toegewijde mensen, die op geen inspanning zien, die gemakkelijk herbeginnen als er iets niet naar onze zin is door een slechte communicatie . Wij hebben er alle vertrouwen in. Volgende donderdag starten de bouwwerken.

Donderdag 13 november: start van de bouw.

Eerst het plan omzetten op het terrein. Meten, lijnen trekken, merktekens plaatsen, herbeginnen, iets moet groter worden, andere ruimtes moeten kleiner gemaakt worden omdat wij een aantal bomen willen redden, maar na twee uur meten staan de grote lijnen op het terrein. Zij trekken een week uit om de fundering te steken. Ondertussen waren enkele leerkrachten en een kokkin bezig met stenen een tweede stapel stenen te bouwen die later gebakken moeten worden. Het worden grootse werken. Maar wij willen een centrum hebben in de regio vanwaar wij dan verder kunnen werken als er de nodige steun komt.

Tot volgende week

Jaargang 2 week 31: van zaterdag 1 november tot vrijdag 7 november 2008

Zaterdag 1 november
Terwijl de familie hun traditionele (al 40 jaar) bijeenkomst in Maredsous vierde, was er hier niets dat aan 1 november deed denken
- meer dan 35°
- geen speciale kerkdiensten
- geen verwijzingen in krant of plaatselijke media
- meer zelfs, geen vrije dag maar open winkels, dagbladen te koop, kortom business as usual

Maandag 3 november: Johan verliest even zijn geduld
Is het door zijn veertien dagen lange strijd tegen een longontsteking, is het omdat het al een maand 35° is, is het omdat hij dat internet in huis heel hard mist, of is het gewoon het uitdagende gedrag van mr. Msomali wij weten het niet maar feit is dat Johan tot tweemaal toe zich heel opvallend gedroeg afgelopen vrijdag in het internetbureau van de overheid. Wij wilden dat ‘Malawi Net’ ons terug internet in huis bezorgde. Hiervoor moest er een programma op onze computer gezet worden. Wij wisten van een Malawische vriendin dat de cd met dit programma een cd moest zijn zonder de vermelding ‘not for sale’. Eerst in de voormiddag was de man die ons kon helpen er niet. Hij zou om één uur terug zijn (was gaan shoppen). Om twee uur was hij er nog niet en Johan vroeg een blad papier en een pen en schreef:
‘We are waiting for mister Msomali (letterlijk een nagel …van een doodkist).
- is he working?
- is he sleeping?
- is he shopping?
- is he reading the newspaper?
- Where is he?
Johan hield vervolgens dit papier voor zijn borst en ging zo, zonder iets te zeggen het bureau rond. Iedereen wou het lezen. Ook de big boss mr. Mpiri las het, snelde naar zijn kantoor en wij zagen hem telefoneren en vijf minuten later was mr. Msomali er. Johan gaf hem onverstoorbaar zijn brief die hij al die tijd op zijn borst had. Maar hier bleef het niet bij. Was mr. Msomali op zijn teen getrapt (je zou het voor minder), was hij nog niet bereid ons te helpen, feit is dat hij een uur stoïcijns proberen met een CD ’not for sale’ het internet op onze computer probeerde te zetten, ondanks dat Mieke hem daar meerdere keren op wees dat het niet de goede CD was. Uiteindelijk zei hij tot Mieke: ’Ik kan u niet helpen. Geef mij je telefoonnummer en ik kom tot bij jullie thuis om jullie te helpen.’ De vorige keer had hij ook geprobeerd om eerst in ons huis te geraken om ons daar eventueel te helpen. Wij wilden hem toen al niet in ons huis en dus heeft hij uiteindelijk ons moeten helpen op het kantoor van de big boss mr. Mphiri, maar het had ook veel zweet gekost. Wij vertrouwen hem voor geen haar. Nu weer was het overduidelijk wat hij bedoelde: ‘Ik kan jullie helpen, maar ik wil het hier niet. Bij jullie thuis kunnen wij rustig onderhandelen. Nu schoot Johan uit zijn krammen: dat hij zichzelf niet moest uitnodigen. Tot op heden hebben wij geen nood aan zijn bezoek. En wat maakt nu het verschil met het internet op de computer zetten hier in het bureau ofwel in ons huis? Geen antwoord. Al gaf Johan hem weinig tijd. Het was stil in het kantoor. Toen Johan uitgeraasd was, droop mr. Msomali af, ging eerst bij zijn boss (Mpiri) even binnen om ons duidelijk te maken dat ook de boss in de combine zat. Midden in de week belden wij naar mr. Mpiri met de vraag of mr. Msomali nu bereid was om ons te helpen. Mr. Mphiri zei ja maar toen mr. Msomali ons moest opbellen voor een afspraak te maken liep het weer fout. Op een gegeven moment sprak mr Mphiri wel over ‘de gevangenis’ maar Johan verstond het allemaal niet goed aan de telefoon. Zat mr Msomali nu in de gevangenis of wat? Wij weten het niet. Volgende week meer hierover.

Donderdag 6 november einde van het schooljaar.
Om de ouders en de leerkrachten de kans te geven om op vrijdag naar de lagere school te gaan en daar het einde van het schooljaar te vieren, werd besloten om bij ons op donderdag het schoolfeest te organiseren. Veel volk op ons binnenpleintje en de leerkrachten hadden een paar originele activiteiten bedacht naast de klassieke dans, zang en voordracht. Drie soorten van puzzels moesten de leerlingen oplossen. Bij een ervan durfde Sam, onze beste leerkracht, een oudere leerling (ca. 12 jaar) uit de toeschouwers te nemen om een puzzelstuk op de juiste plaats te zetten. Sam had geluk, de oudere leerling had het moeilijk. En daarna liet hij onze kleuters de puzzelstukken in elkaar zetten en dat ging vlotter … dus applaus voor de kleuters. Merkwaardige gewoonte van de ouders en toeschouwers was dat als er een kind opgetreden had, er een of twee volwassenen opstonden en het kind een cent of een pakje koeken gaven. De traditionele speeches mochten ook niet ontbreken en hieronder drukken wij onze speech af, het was een (te?) lange speech.

Dear Afumu, dear teachers, dear cleaners, cooks and parents and dear children,
This day is the last school day of an historic year for Sitima. We started this year with two new classrooms. And from the beginning the number of toddlers were increasing. From 25 children last year in a few days it was 60 ,90 children. And now we receive each day about 150 children( nvdr wij 200 kleuters ingeschreven). We see that a lot of children came irregularly. May I ask, in the name of all teachers, to send your child as much as possible to the school. Of course a sick child must stay at home.
Highlights during this year were without any doubt the visitors:
- Ludwine was here for five weeks and was very active with a hygiene program, giving every child some medicine, a good wash and new cloths. Some parents came with their child for one day to this school to receive also cloths, a wash and some medicine. In these days we received each day more than 180 children
- Marcel and Renilde: they were here for three weeks and the result of their work you can still see: they painted our two classrooms with knowledge and care and made it more comfortable, more agreeable.
- Eliene and Sien were here for 2 weeks and a half: they were testing the children, took a photograph of each child and played a lot of time with the children.
- Filip, my son, was dancing, singing, playing theatre and so on, the children enjoyed his stay a lot.

Than there are a lot of visitors who came one or two days
Werner, the son of Mieke, and his girl friend Karen, Dave and Karen, the international couple, and last but not least the twelve travellers who were sleeping here in our two classrooms, it was an unforgettable night. One day on a Saturday we also visited our school with four students medicine from Belgium and the Netherlands.
We hope that all these visitors won’t forget Sitima, our school, our children. More than that: we hope that they try to become a lot of support for our plans in this area.

Other highlights were the visits of the minister Callista Chimombo. It is always feast when the minister is coming. A minister in Sitima. It was she who brought us one day to Sitima. We like to give you a lot of figures.

Day after day 150 children passed this year one of the two doors of our school. In the total we received here 30000 children.
They have been eating a lot of food during this year:
65 bags of 50 kg of maize
20 bags of 50 kg of rice
20 bags of 50 kg red beans
40 goats
6000 eggs or 200 trays
150 recipients of fishes
300 liter Oil
1200 onions
2000 tomatoes
1000 crops of cabbage
Salt, sugar

Each day four cooks are busy with preparing all this food , and the two cleaners have also their hands full. But the biggest responsibility is for the teachers: from two teachers we recruit six other teachers. Their role is very important. Singing, dancing, learning the days, the months, the alfabet and counting but also and maybe more important is that the children learn to use their brains: thinking, searching for solutions or problems with puzzles, with building blocks and other teaching materials. We make progress but it is not good enough. Next year it must be better. Next year…
We have big plans with building toilets, a kitchen, a veranda, two classrooms and if we have enough bricks we build also an office, a dormitory and an office for a doctor. So you see we have big plans but for you parents we have also some tasks: If you have still a baby, play, talk with your baby, and when your child is born in 2003 until 2006 your child is welcome, here in the Nazareth school next year. And when you come to the school for the registration of your child bring the healthy passport of your child with you. We need it for a good organisation of our school. You are always welcome to the school if you have questions concerning your child. Teachers and we can give you good information about your child. The priority of our project is to give children the opportunity to become good students. We try to help them with good food, good hygiene, good teaching. And when your child is leaving this nursery school to go to the primary school, and later on to a secondary school and let’s hope to university, we still try to give her or him a chance. So we say to the parents, please, send your child every day to school, take this opportunity we give to you. Knowledge is power: this means that by studying you get an interesting and well paid job.
Thank You
Zikomo kwambiri

Een aantal items in deze speech moesten wij zeggen van de directie van de CBO.
Hun redenering is als wij dat zeggen maakt het meer indruk. Wij weten niet of dit echt zo is.
Tot volgende week

Jaargang 2 week 30: van zaterdag 25 oktober tot vrijdag 31 oktober 2008

Zaterdag 25 oktober: stenen branden d.w.z. feest (weeral) in het dorp
Voor het eerst leefden wij er zelf naar toe: het branden van de stenen. De weken voordien waren zij voornamelijk bezig met de stenen kunstig op elkaar te zetten, naar schatting 27000 stenen. Grote boomstammen liggen klaar, maar eerst het kleine hout in de gaten stoppen. In feite beginnen zij op vrijdagavond en meerdere mannen en vrouwen blijven de hele nacht op, de mannen om het vuur gaande te houden en de vrouwen om regelmatig eten te bereiden (hier is het klassieke rollenpatroon nog een must). In feite gaat het er plezant aan toe, er wordt het plaatselijke bier gedronken en natuurlijk wordt er gezongen en gedanst. Wij denken dat zij ook pepmiddeltjes hebben want op zaterdagochtend zou je wrakken verwachten maar neen hoor, Davidson, de leerkracht die er altijd graag bij is als er leute gemaakt wordt, ziet er goed uit. Hij gaat zelfs mee met Johan de training geven omdat Sam de dag voordien ziek is gevallen. De mannen voelen zich belangrijk vandaag. Wij bewonderen nog hoe die stoere mannen, spieren strak, met bloot bovenlijk, tot kort bij de oven komen om nog een zware boomstam in het gat te duwen. Het moet met gesynchroniseerde bewegingen verlopen om met een viertal mannen op een gelijktijdig moment al de krachten in te zetten om zo een zware boomstam in beweging te krijgen en in een gat te steken dat juist groot genoeg is. Er mag niet te veel ruimte zijn want dan is er teveel warmteverlies. Alles verloopt naar wens. Begin november zal de bouw starten. Waarom nog bijbouwen: wij willen van Sitima een centrum maken van waar uit wij andere projecten willen opzetten. Naast de noodzakelijke keuken, eetzaal en twee klaslokalen gaan wij ook nog een ruimte voor de consultaties van de dokter, een office en een slaapzaal bouwen. Vrijwilligers die in de toekomst willen helpen in één van onze projecten, moeten dan steeds naar hier komen om te overnachten en van hieruit eventueel naar een bijliggend project gaan. Sitima is geen einddoel, maar het zal een belangrijke plaats blijven in ons project.

Woensdag 29 oktober 2008
Vergadering over de problemen in de Kachere primary school. Op onze website kun je een paar foto’s zien van de Kachere Primary school. Deze school is werkelijk in heel slechte staat. Vandaag werden wij samengeroepen om over de wederopbouw te praten.
Wij hadden gevraagd dat ook de zuster van Sitima Parish (een belangrijk lid van onze organisatie YOCE) en de coördinator van de overheid voor dit gebied er ook zouden zijn. Alleen de coördinator zond zijn kat. Maar een paar Afumu (burgemeesters) waren er wel samen met de vier leerkrachten en een tiental leden van het schoolcomité, bijna allemaal vrouwen. Wij krijgen een aftandse met blauw fluweel afgewerkte stoel en kijken in het klaslokaaltje naar al deze mensen, onze rug tegen het bord. De school werd gesticht en gebouwd (?) in 2002. ‘Ja, wij hebben grote problemen. Ja, wij hebben misschien de laatste jaren te weinig gedaan voor deze school. Ja, wij hebben nog niets gedaan met de acht zakken cement gekregen van de minister. Ja maar, wij hebben nu 80000 stenen gebakken, en wij hebben zand al twee jaar klaar liggen.’ Wij hadden eerst tachtig zakken cement verstaan. Zij hebben de gewoonte om Engelse woorden om te vormen tot Chichewa door achter elk Engels woord een i te zetten….
Onze vragen:
Is er ruimte genoeg?
Wat doet de regering?
Jullie hebben nu vier klassen, is het de bedoeling om tot acht klassen te gaan?
Zijn er nog andere hulpbronnen?
Wat verwachten jullie van ons?
Zij gingen met ons naar een ruimte kijken waar de nieuwbouw zou komen. De plaatselijke mfumu had het handig aan boord gelegd. Hij had schrik dat als hij geen voldoende ruimte ter beschikking stelde de school uit zijn gemeente zou vertrekken en eventueel naar Sitima zou verhuizen als wij de grote geldschieter zouden worden. Voor enkele klassen had hij een grond voorzien en als er niet voldoende ruimte zou zijn dan kon het ernaast liggende terrein ook in gebruik genomen worden, maar ging hij vlot verder, dat probleem stelde zich nu niet. Voor ons is dit niet eenvoudig op te lossen. Er zijn verschillende mogelijkheden:
- Wij helpen niet en blijven ons verder concentreren met wat wij nu aan het doen zijn: Sitima uitbouwen en daarna op zoek gaan naar een nieuwe plaats voor een nieuwe kleuterschool. Verschillende redenen pleiten voor dit scenario:
Wij hebben heel veel controle op ons project
Wij hebben niet zoveel verantwoordelijkheid over het leerprogramma
Ons belangrijkste argument is dat de belangrijkste leeftijd om zich te ontwikkelen tussen nul en zeven jaar ligt. Dan is de potentie aanwezig. Op dit gebied hebben wij nu al wat ervaring. Wij kunnen proberen hen voluit te steunen, als wij daar de middelen voor hebben. Wij zouden kunnen voorstellen, als onze budgettaire mogelijkheden te beperkt zijn, om ieder jaar te helpen om één klasgebouw neer te planten.
Dat heeft diverse voordelen:
Door de geleidelijke uitbouw zal het budgettair nauwelijks een probleem zijn
Over enkele jaren is er dan een betere school voor de streek en dus ook voor onze kleuters (ligt op 1,8 km van Sitima)
De staat benoemt en betaalt de leerkrachten
Er wordt geen eten bereid
Onze inbreng is beperkt tot helpen bouwen
Maar ook nadelen: je hebt dan ook weinig controle of inbreng in wat de leerkrachten doen. De afstand tot Sitima is nog overbrugbaar maar voor de kinderen van de andere dorpen die ons schooltje nu bevolken is de afstand al snel meer dan 3 of 4 km. Wij zullen het totale probleem nog eens bestuderen (zoals inplanting van andere lagere scholen in de streek, budgetmogelijkheden) en dan een besluit nemen.
Tot volgende week

Jaargang 2 week 29: van zaterdag 18 oktober tot vrijdag 24 oktober 2008

Deze week stond er drie keer kip met frietjes op het menu, maar telkens viel de elektriciteit uit… Ook ons internet viel uit…

Dinsdag 21 oktober: bezoek in Sitima.
Gelukkige verjaardag, Filip en Frederic, twee zonen van Johan en welkom aan Lars, eerste kleinkind van een zus van Johan. Moeder en zoon stellen het goed en grootouders zijn uitermate fier op hun eerste kleinkind. ‘s Morgens kwamen er onverwacht vier Malawische bezoekers. Zij kwamen steun vragen voor hun organisatie, dat vooral actie voert omtrent aids. Het is niet leuk om te zeggen dat wij dergelijke acties niet steunen, gewoon uit budgettaire overwegingen. Maar wij zullen hen opzoeken en als zij goed werk leveren (wij gaan telkens onaangekondigd) dan geven wij hen een kleine steun. Het is vreemd maar die mensen komen van ver buiten de stad, wij passeren daar nooit en toch vinden zij ons huis. Moeilijk te begrijpen. Wij moesten onze bezoekers wegsturen omdat wij in Sitima beloofd hadden dat wij heel vroeg zouden daar zijn met een auto vol voedsel en andere dingen: 50 kg rode bonen, 3 kg suiker, 150 eieren, zout, zeep voor de handen en afwas, en 180 strooibriefjes om met de leerlingen mee te geven. Het voedsel hadden zij dringend nodig om de maaltijd tijdig te kunnen bereiden. De briefjes die de leerlingen meekregen hadden wij op de computer gemaakt en 180 maal vermenigvuldigd, anders moeten de leerkrachten dat 180 keer schrijven. In dat briefje nodigde de CBO de ouders uit voor een ‘meeting’ en verder stond er ook in dat de Azungu (lees wij twee) misschien er ook zouden zijn. Wij vroegen Sam, de opsteller van het berichtje, meer uitleg omdat hij ons nog niet had uitgenodigd. Oh, was zijn antwoord, of jullie komen of niet, dat is niet zo belangrijk maar wij zetten dat er op om de ouders aan te zetten in grote getale naar de school te komen. Wellicht is het zo dat de ouders verwachten dat, als wij er zijn, er misschien iets uitgedeeld wordt. Wij zegden hem dat wij graag aanwezig zijn als dat op het briefje staat. Maar, zegde hij, er staat dat jullie er ‘misschien‘ ook zullen zijn. De laatste weken hebben we meer tijd om in Sitima aanwezig te zijn. Wij helpen met enkele kinderen apart bezig te zijn en wij kunnen dan ook de leerkrachten observeren. Wij stelden vast dat er nog een heel lange weg af te leggen is zowel voor de leerlingen als voor de ‘teachers’. Maar goed, ook bij ons moet een kind een lange weg afleggen en onze opvoeders blijven van goede wil en dat blijft het voornaamste. Dus, wij blijven hopen dat ons werk iets uithaalt.
Ondertussen gaan wij alle kinderen nog eens testen met het oog op volgend jaar. Dit jaar hebben wij geen aandacht besteed aan de verdeling van de kinderen. Zitten de jongsten samen? Hebben de leerkrachten andere normen gehanteerd? Kiezen de kinderen zelf in welke klas zij willen zitten? Het is moeilijk werken voor ons omdat wij er maar niet in slagen lang de gezichten te onthouden en ook omdat de kinderen vaak hun geboortedatum niet kennen, zelfs het jaartal is moeilijk te achterhalen. Wij willen de kinderen testen om zo volgend jaar elke kleuter een plaats te kunnen geven in een van de vier klassen. Sien en Eliene hebben op dit vlak baanbrekend werk geleverd. Hun poging om onze kinderen te testen hebben ons veel nuttige gegevens opgeleverd maar ook in verband met de testen zelf hebben wij heel wat bijgeleerd. Een handicap blijft dat wij nooit de exacte leeftijd kennen van de kinderen. Een van de gevolgen daarvan is dat er nu oudere kinderen naar onze school komen omdat zij hier eten krijgen. Dat kan natuurlijk niet. Hun plaats is op de lagere school. Zij domineren ook te veel de andere kinderen zeker als het jongens zijn.

Donderdag 23 oktober : gelukkige verjaardag broer van Johan
Naar immigration: Met een bang hart trokken wij weer naar het bureau van Immigratie in Zomba. Bij de vorige verlenging deden zij weer vervelend: ‘Jullie zijn geen toeristen meer, dus kunnen wij jullie moeilijk als toeristen een verlenging van jullie verblijf hier geven. Voor een andere verlenging dan een toeristenverlenging moet je in Blantyre zijn.’ De man die ons te woord stond is zo lui dat hij moeite had om duidelijk te spreken. Articuleren was iets te veel gevraagd. Wat de situatie anders maakt, is dat wij nu voor elke maand verlenging 5000 MK (ca 25 euro) per persoon moeten betalen. Johan telde het geld in afwachting dat Mieke haar aanvraagformulier invulde. De luie chief steekt zijn hand uit als teken: geef mij het geld. Johan gaf het hem. ‘Dat is duur nu‘, opperde Johan. ‘Ja’ antwoordde de baas, ‘het is heel duur nu‘. En hij stond op, ging even naar het lokaal er naast bij zijn overste. Hij kwam terug en wonder boven wonder gaf hij ons de nodige stempels en voor wij het goed beseften, stonden wij buiten met in onze paspoort een verlenging van een maand. Later viel onze frank, hij gaf ons geen bewijs van betaling…

Vrijdag 24 oktober
Vanavond start het bakken van de stenen. Maar dat is voor volgende week

Jaargang 2 week 28: van zaterdag 11 oktober tot vrijdag 17 oktober 2008

Zondag 12 oktober: dood van een kind, alweer en bezoek Vlaamse toeristen.
Toen Alic vroeger dan normaal ons kwam begroeten, wisten we meteen dat er iets aan de hand was. Zijn kleinzoon, Johan, 1 jaar oud, was gisterenavond overleden. Hij was vroeger al eens ziek geweest, was dan weer beter geworden maar nu moet alles heel snel gegaan zijn. Hij vroeg of hij onmiddellijk terug kon keren naar zijn familie. Wij hebben de ouders met Johan al eens ontmoet toen Alic hen voorstelde om te komen werken voor ons. Wij konden daar niet op ingaan omdat wij toen al te veel mensen in dienst hadden. Dergelijke berichten zijn een aansporing om ons werk zinvol te vinden en om, als het kan, onze inspanningen te intensifiëren. aOp zondag kwamen 12 Vlaamse toeristen aan in Zomba. Wij hadden al een paar maanden contact met de reisleider van deze groep, Jef. Hij werkt voor Joker. Het originele aan deze reis was dat de deelnemers niet wisten waarheen hun reis ging. Malawi dus. Jef had gehoord dat wij een project hadden in Malawi en vroeg wat informatie over Malawi en over ons project. Van het een kwam het ander. Zij opteerden om twee nachten in en rond Zomba te verblijven: een ervan op zondag in een motel in het centrum van Zomba en de tweede nacht zouden zij slapen in Sitima in onze klaslokalen. Alles werd vooraf voorgelegd aan de mensen van onze CBO die verrast waren met de vraag maar dan volmondig ja zegden. Natuurlijk waren zij welkom. Zij verstaan alleen niet dat toeristen bereid zijn om in dergelijke omstandigheden te slapen: geen deftige toiletten, geen stromend water, geen elektriciteit enz… Er waren een paar communicatiestoornissen op zondag, maar wij zijn naar hun motel gegaan en nadien een eetcafe (Domino’s) opgezocht waar wij ons project toelichtten. Het is een toffe groep, je kan dat verwachten van mensen die zo soepel zijn dat zij vooraf de bestemming niet hoeven te weten.

Maandag 13 oktober
Op maandag gingen zij eerst Lake Chilwa bezoeken. Een prachtig stukje natuur, water, wind, een eiland, lemen huizen, authentieke mensen die iedere dag vechten om hun boterham te verdienen door visvangst en alles wat daarmee te maken heeft. Bootjes varen op mensenkracht (roeien of de stok in de grond steken om de boot voort te stuwen) en brengen je naar het midden van het meer waar het Chisi eiland ligt. Alles is puur natuur. Ook hier geen elektriciteit, geen stromend water. Onze toeristen vertelden ons dat het heel heet was op het water vooral door de weerkaatsing van het felle zonlicht. Meestal is het hier nu boven de 35°. Ook op het eiland was het zo heet dat de geplande voettocht drastisch werd ingekort. In de namiddag hadden wij een voetbaltraining ingelast omdat wij erbij wilden zijn als onze toeristen in Sitima aankwamen. Wij waren goed bezig met de opwarming toen meer dan de helft van de spelers wegliepen: de toeristen waren vroeger dan verwacht aangekomen. Een beetje nadien kwam de Mfumu (burgemeester) ons halen. Hij vond dat wij de notabelen van de dorpen aan de bezoekers moesten voorstellen. Ok, wij gaven de spelers de opdracht een match te spelen. Het dorp stond al op stelten. Trommel geluiden, dansende kinderen en vrouwen, cooks druk bezig, de leerkrachten als organisatoren hadden enkele problemen. Zij hadden ons een lijstje gegeven met allerhande producten die wij moesten meebrengen. Maar wij zegden hen dat zo een lijstje niet hoefde omdat het local food moest zijn. Dus geen Fanta, Cola, verse vis, iets wat nauwelijks of nooit aangekocht werd. Maar nu stelden zij vast dat zij onvoldoende rijst hadden: wij met hen naar de markt om 20 kg rijst te kopen (het halve dorp at mee) en er geen vlees was. ’Mogen wij nog vlug twee van de hier rondlopende kippen kopen.’
‘Kunnen jullie dat nog klaar maken?’ ‘Ja, natuurlijk, dat is geen probleem.’ ‘Ok, dan.’ Ondertussen hadden zij een grote badkuip met sproeier (een plastieken tas waarin zes gaten gemaakt zijn) in een rieten huisje klaargezet waar de bezoekers zich konden wassen. Het werd duister (rond 17u45) en wij beslissen om naar huis te rijden omdat wij niet graag in het donker rijden, ook niet met de auto, zeker niet op de kleine, smalle paadjes rond Sitima. Later hoorden wij dat er tot na elf uur muziek te horen was, dat er veel gezongen en gedanst is geweest, dat er meer dan twee honderd mensen zich op het schoolpleintje hadden geschaard, veel ambiance.

Dinsdag 14 oktober
‘s Morgens zijn onze toeristen te vroeg wakker geworden: in zo een dorp herneemt het leven met het prille daglicht (rond 5u00). Wij komen rond 8u45 aan, met de fiets dit keer. In beide klasjes stelen onze Vlamingen de show met allerhande Vlaamse liedjes met de bijhorende gebaren en danspasjes. Op het einde werd het afwisselend een Vlaams en een Chicewa lied. Speeltijd, eten, voor sommigen toch, (visjes, nsima en een plaatselijke groene groeten dat je met een beetje goede wil spinazie kunt noemen). De geur is sterk. Voor enkele toeristen was het te ‘local’ en bleef het eten onaangeroerd. Het hoogtepunt was dan het officiële afscheid. Iedereen in de klas. Iedereen dat is al gauw een 50 man: 14 Vlamingen, 6 Afumu, 8 teachers, 6 cleaners, 12 cooks en dan nog enkele leden van de CBO die geen opdracht hebben in ons project. Altijd eerst een gebed in Chichewa, geïmproviseerd door een Mfumu (van Nachuma), dan moest iedereen zich voorstellen. De Vlamingen moesten een voor een rechtstaan ‘I’m Jef’ en vervolgens wordt er verwacht dat je iets liefs zegt. Voor de eerste was dat niet zo moeilijk maar om niet in herhaling te vallen was dat niet zo eenvoudig, maar ook de laatsten hadden telkens een origineel afscheidsgroet. Dan volgde de gebruikelijke speeches van een andere Mfumu (Sitima), een cook, een teacher, Johan. Johan had het, tegen zijn gewoonte in, heel kort gehouden. Twee thema’s die hij niet uitwerkte: Mlendo ndi mame (‘de toerist is vluchtig‘). Dit is een geliefkoosd thema van Johan. Toen Callista Chimombo ons indertijd verschillende mogelijke projecten liet zien, hadden wij het gevoel een echte toerist te zijn die heel vluchtig was voor de mensen van Sitima en van de andere projecten: die verwachtingen van de lokale bevolking heeft ons toen fel aangegrepen (zie week 13 (?) van de eerste jaargang). Mlendo ndi mame wil onder meer zeggen: Malawiër, opgepast, hecht je niet te veel aan een bezoeker ook al is hij nog zo vriendelijk, menslievend, straks is hij weg, opgegaan in de rook. Johan vroeg de toeristen om ons niet te snel te vergeten, Sitima niet, Malawi niet, kortom de derde wereld niet. Het tweede punt dat Johan aanhaalde was dat wij heel fier zijn met ons project maar dat wij zonder al deze mensen hier in het lokaaltje wij gewoon niets zou zijn. Zonder hun hulp kunnen wij niets. Dan nog een speech van de reisleider, heel enthousiast over Malawi en de ontvangst van Sitima. Hij gaf de CBO een flinke financiële steun in naam van de hele groep.Tot slot moest de voorzitter van de CBO normaal een speech doen maar hij was er niet en in zijn plaats heeft Sam, onze leerkracht en vertaler, de speech gedaan. Daarna was het afscheid nemen: handjes schudden, al eens wat beter vastpakken, gemengde gevoelens, verwarrend. Wij zelf krijgen ook al een beetje het “ mlendo ndi mame“-gevoel. Zij weg, wij wuiven tot zij verdwijnen in de bocht. Toffe mensen, leuk praten in het Nederlands, zij op zoek naar andere avonturen, wij blijven achter bij onze mensen, bij ons dorpje, bij ons project. Zouden wij willen wisselen? Neen, dit intense leven is te zeer verbonden met ons ‘zijn‘.
Vaar wel!

Woensdag 15 oktober: gelukkige verjaardag, Werner, zoon van Mieke.
Vrijdag 17 oktober: de vader van Johan zou vandaag negentig geworden zijn.

Tot volgende week

Jaargang 2 week 27: van zaterdag 4 oktober tot vrijdag 10 oktober 2008

Woord vooraf: Door het dagboek van Filip, is er niets bericht over de dood van één van onze twee kleine hondjes. Op een morgen wou zij niet eten. Maar tegen de middag ging het beter. De volgende morgen wou zij weer niet eten. Dat zag er niet goed uit. Haar buik leek gezwollen. Tijdens onze afwezigheid had Umali met een van onze hondjes naar een dierenarts geweest en dat had geholpen. Wij naar die man met onze hond van negen weken oud. De man was niet thuis maar na een paar telefoontjes kwam hij opdagen. “Are you the vet?” No, I ‘m a technical veterinarian”. Maar de man was van goede wil, probeerde een diagnose te stellen en gaf ons een antibioticum en wat vitamines om op krachten te komen. Mieke bezorgde haar de medicatie maar op een gegeven moment moest het diertje braken en wij zagen dat er grote houtsplinters bij waren. Dat was het dus. Het gezwel in haar buik was van het bloeden. De volgende ochtend lag het diertje dood in zijn nestje. Wij hebben nu nog drie honden: de ouders, Maldo en Wechel, en één kleintje nog, Pajo, de drie andere puppies hadden wij uitgedeeld aan kennissen.

Zaterdag 4 oktober
Elke ochtend komt Alic rond zeven uur goede dag zeggen. Hij leek opgewekter dan anders en wij vroegen hem waarom hij zo gelukkig was. Zijn antwoord luidde: You give me meat today (op het einde van de dag vroeg hij ook nog naar Oil). Wij geven ons personeel ieder week wat extra in de vorm van eieren, vlees, groenten, fruit en olie omdat zij hun geld niet graag uitgeven aan voedsel. En hij had gehoord dat er vlees uitgedeeld was gedurende zijn weekend (hij is muzelman), dus… Alic is een buitenbeentje in onze staf door zijn leeftijd. Hij moet rond de zestig zijn en zijn ouders leven nog, echt een uitzondering in Malawi. Maar de laatste tijd profiteert hij wat veel van onze tolerantie. Wij moeten hem toch wat meer in het oog houden want telkens als wij onverwacht thuiskomen zit hij ergens waar hij onverstoord een dutje kan doen. Maar goed, wij hebben beslist dat hij, als oude man, hier mag blijven tot hij … de berg niet meer op kan. Van vrijdagnamiddag tot zondagmiddag hebben wij in verschillende periodes meer dan 24 uur zonder elektriciteit gezeten. Bij navraag, bleek er een boom omgevallen op een elektriciteitsdraad. Geen TV, geen nieuws, geen muziek, geen internet. Totale rust.

Donderdag 09 oktober
Wij hadden vorige week een afspraak gemaakt voor een onderhoud van onze auto in Blantyre. Omdat wij graag zo een rit combineren met inkopen willen wij op de middag onze auto terug hebben. Maar daarvoor moet je ten laatste om 7u30 ter plaatse zijn. Dus wij om 5u30, zonder ontbijt naar Blantyre. Om 10 voor zeven staan wij als eerste voor de garagepoort die om zeven uur opengaat. In het bureau zitten een paar bedienden het dagblad te lezen maar staan op als wij binnen komen. Wij worden onmiddellijk bediend door Webster. Nummerplaat, naam, adres, telefoonnummer, kilometerstand enz. moeten in de computer ingevoerd worden. Dan volgt een volledige controle van de auto. Wij hadden al een paar maal onze auto naar deze garage gebracht en wisten hoe het in zijn werk ging. Wij laten zo weinig spullen in de auto omdat alles wat er in ligt genoteerd wordt om zo diefstallen te beperken. Ook de buitenkant wordt grondig nagekeken en alles wordt genoteerd en ondertekend. Goed om 7u30 staan wij op straat en is onze auto afgeleverd.
Het nuttige aan het aangename parend, gaan wij ontbijten in de stad, zo een 2 km verderop in een van de betere hotels van Blantyre. Leuk, lekker en vooral uitgebreid. Maar een telefoontje halverwege verstoord een beetje ons genieten. De wagen zal pas klaar zijn rond drie uur. Dat is voor ons praktisch onmogelijk. Je auto afgeven duurt een half uur maar je auto ophalen duurt nog langer. Als wij daar maar goed 15u45 of 16u00 buiten rijden en wij willen nog enkele boodschappen doen dan komen wij zeker in het duister thuis en dat willen wij niet. Vooral Johan windt zich op en zegt hen dat dat een slechte service is. Wij waren de eerste deze morgen voor de garage, dus moeten wij eerst bediend worden. Ja, was de repliek, gisteren hebben wij niet alle wagens kunnen doen en die wagens hebben voorrang op de wagens die zich vandaag aanbieden. Wij zetten hen nog wat meer onder druk en wij dreigen dat, als wij de wagen niet kunnen hebben om twaalf uur, dan moeten zij er niet aan beginnen en halen wij straks de wagen op.
Ja, een half uur later weer telefoon, wij kunnen de wagen om twaalf uur ophalen. Maar wij weten uit ervaring dat daarmee de kous nog niet af is. Als je een Malawiër onder druk zet, leerden wij, dan geeft hij je in eerste instantie gelijk (zo ben ik van je gezaag van af) maar daarna doet hij toch meestal wat hij wil. Om twaalf uur zegt de man dat de auto klaar is maar dat er een naar geluid is als er aan het stuur gedraaid wordt. Wij overleggen even en denken dat wij gevaarlijk spel spelen door hen onder druk te zetten. Wij vrezen dat zij onze wagen nog niet aangeroerd hebben en beslissen om de wagen daar te laten en nog maar eens een terrasje te doen. Zo erg is dat dan ook weer niet. Even verduidelijken dat deze garage een Nissan garage is maar zij zijn heel duur. Dat gaat tot het tienvoud van wat een garage in Zomba vraagt. In Zomba wordt gezegd dat je bij je auto moet blijven staan of zij halen de goede stukken uit je wagen en steken er versleten stukken in de plaats. Om twee uur dertig was de wagen nog niet klaar. Johan maakt zich kwaad en zegt dat wij zo een service ook in Zomba kunnen vinden. Of moeten wij extra geld geven om normaal bediend te worden. Blijkbaar was dat raak. Webster staat op en vijf minuten later staat de wagen voor de deur, en verwent hij ons met allerlei kleine attenties, zelfs de werkuren voor het laatste mankement heeft hij niet aangerekend. Hopelijk heeft de wagen zijn onderhoud gehad en hebben wij een veilige auto. De dag nadien belde Webster ons nog eens op om te vragen of de auto nog piept als wij aan het stuur draaien…Wij zaten op de fiets op weg naar Sitima.
Tot volgende week, lieve, geduldige lezer

Jaargang 2 week 26: van zaterdag 27 september tot vrijdag 3 oktober 2008

Zaterdag 27 september: voetbal en het vertrek van Karen en Dave
In de voormiddag, samen met Karen en Dave, naar Sitima om een voetbaltraining te geven. Het aantal was weeral gezakt. Na de training van Filip kwamen de volgende training, gegeven door Sam, 31 meisjes. Sam, een leerkracht en ook gepromoveerd tot voetbaltrainer, stond er alleen voor omdat de andere leerkrachttrainer, Davidson, niet op de afspraak was. Ja, dan kun je geen training geven. Er staan twintig, dertig kleuters op het veld aandacht te vragen. Het materiaal en ballen zijn ook voor hen aantrekkelijk. Dan heb je een aantal jongens die ook willen trainen en die veel beter met een voetbal kunnen omgaan, maar die nu tweede keus zijn, iets wat mannen hier niet gewoon zijn. En dan de meisjes zelf die nog heel veel moeten leren, wel is er de beleving, de wil om het goed te doen. Als ex-leerkracht lichamelijke Opleiding ziet Johan veel basisfouten in de looptechniek, in basiscoördinaties en natuurlijk in de balbehandeling. Johan mist dan weer de (Chichewa) taalvaardigheid en de fitheid (leeftijd, rug en vooral knie) om tijdens de oefening te corrigeren. Nu waren er 22 meisjes, maar weeral kwamen zij bij mondjesmaat. Om enige kans op succes te hebben, moet er absoluut een goede trainer bijkomen. Sam weet wel hoe voetbal in mekaar zit en spreekt het best van alle leerkrachten Engels maar heeft zelf een rugletsel zodat hij niet het beste voorbeeld is. En Davidson heeft noch techniek noch het tactisch inzicht, hij is als trainer zoals hij als kleuterleider is: het steunt bij hem op enthousiasme en minder op kennis en inzicht. Maar voor voetbal is kennis en inzicht onontbeerlijk. Als kleuterleider combineert hij goed zijn enthousiasme met een goede dosis vaderlijk gevoel. Nog veel werk met onze meisjesploeg. Wij komen daar later ongetwijfeld op terug. Na de voetbal was het dan tijd om afscheid te nemen van Karen en Dave. Hun tocht gaat verder naar het Zuiden. In Malawi zullen zij nog het Mulanje gebergte en Blantyre bezoeken. Toen zij wilden betalen voor hun verblijf bij ons, zegden zij dat na overleg met de ouders, zij meer dan het dubbele wilden geven dan wij vroegen voor de kosten. Deze uiting van waardering doet altijd plezier. Zeker als hun reden is dat zij ons project het beste vonden dat zij tot nog toe gezien hadden. Wij antwoordden dat het deugd deed dat zij er zo over dachten en dat een mens hoe ervaren en oud hij ook is, zo een morele aanmoediging af en toe nodig heeft. Goede reis en vergeet Afrika niet, hebben wij hen gewenst. Exit twee toffe jonge mensen.

Maandag 29 september : een drukke dag: Discussie over een ‘haedmaster’
Tijdens ons bezoek aan onze school, hadden wij onze leerkrachten aangesproken over de eventuele aanstelling van een ‘Haedmaster’. De rechtstreekse oorzaak was dat wij een probleem hadden met een leerkracht. Al een paar keren hadden wij gezien dat die leerkracht een probleem had om zich wakker te houden, laat staan dat de leerkracht met de kinderen zou bezig zijn. Eenmaal was de leerkracht echt in slaap gevallen. De kinderen die gewoon zijn weinig of geen aandacht te krijgen speelden gewoon verder. Wij nemen de leerkracht even terzijde en zeggen dat het zo niet verder kan. De volgende maal zou er over ontslag met de CBO directeur gepraat worden. De leerkracht haalt privé moeilijkheden aan. Nu toont de leerkracht zijn beste zijde. Zien hoe lang dat duurt. Die ‘haedmaster’ kan controle uitoefenen over de leerkrachten, over het ander personeel, kan motiveren, kan waken over de aankoop van eten, het verdelen van voedsel aan kinderen, aan leerkrachten en aan het personeel rond de school, over het speelgoed , didactisch materiaal, en binnenkort start de nieuwbouw enz.… Een permanente aanwezigheid van iemand die gezag uitstraalt is natuurlijk een heel goede oplossing. Maar wij vrezen een beetje dat kwaliteit een te hoge prijs zal hebben en geen kwaliteit is zeker geen optie want dan creëer je alleen maar problemen bij.

Discussie over goedkopere cement is slecht afgelopen. De winstmarges in de zaak waar wij onze cement gaan halen (omdat de cement daar het goedkoopst is) zijn zo klein (beweren zij) dat zij geen korting kunnen geven. Hun verhaal klinkt geloofwaardig omdat zij eraan toevoegen dat zij op andere producten wel korting kunnen geven.

Elektriciteit in Sitima
Wij hebben beslist met gewone elektriciteit te werken in Sitima. Escom moet daarvoor haar net zeshonderd meter uitbreiden naar onze school op onze kosten. Dat kost veel geld en daarbij valt de elektriciteit hier gemakkelijk uit, met daarbij nog een bezwarend element dat zij voor Sitima niet zo snel zullen zijn om het te herstellen dan voor Zomba. Toch kiezen wij voor de klassieke elektriciteit omdat eens de elektriciteit ter plekke , het goedkoper is dan zonne-energie. Voor weinig energie moeten wij veel betalen en vooral het vervangen van de batterij ieder vijf jaar deed ons afhaken. Eens wij hier weg zijn zal de gemeenschap dergelijke kosten niet kunnen dragen.

Woensdag 1 oktober en donderdag 2 oktober: opportunistische leerkrachten
Verwarring ten huize van Mieke en Johan. Op onze kalender stond dat 2 oktober een officiële verlofdag was. Maar toen wij op 1 oktober naar de stad gingen voor inkopen, waren alle winkels dicht. Wij kregen een telefoon van onze leerkrachten om te vragen of zij de kinderen mochten meedelen dat morgen donderdag de school dicht is. Ja,zegden wij, nog overtuigd dat het morgen een officiële dag was. Maar… Op tv zagen wij dat op dinsdagavond 30 september de islamieten het einde van de ramadan vierden. Sedert twee jaar erkent de Malawische overheid deze dag als een officiële vrije dag. Maar er is veel verwarring. Wij herinneren ons dat vorig jaar sommigen de vrijdag niet wisten dat het een officiële vrije dag was wegens einde ramadan en dan beslisten zij om maandag te sluiten. Onze leerkrachten hebben hetzelfde gedaan. Want wat is er gebeurd: zij hebben van ons dezelfde kalender gekregen waarop foutief stond dat 2 oktober een vrije dag was. Toen zij hoorden dat het in feite 1 oktober was, hebben zij dan vlug naar ons gebeld om te vragen of zij morgen de school mochten sluiten…

Vrijdag 3 oktober: Bespreking nieuwbouw
Met de fiets naar Sitima in een schroeiende hitte (kwik steeg de ganse week al boven de 35° C), onderweg rijden wij de directeur van de CBO van Sitima, Mofolo, ook met de fiets, voorbij. Hij stopt aan de school en met hem en Sam (vertaler) bespreken wij de bouwplannen. Grootse plannen, al zeggen wij het zelf. Het geheel, in een U vorm, zal een mooie eenheid vormen.
- keuken en opslagruimte (60 m²)
- een veranda (gedeelte open) dat als overdekte speelplaats en eetzaal zal dienen (120 m²)
- twee bijkomende klaslokalen (112 m²)
- een administratief centrum met bureau, een medisch kantoor en een slaapplaats (112 m²)
Te samen meer dan 400 m². Daarnaast vragen de leden van de CBO of wij hen willen helpen om een soort feestzaal te bouwen. Wij hebben daarop positief geantwoord omdat het de ontwikkeling van het dorp ten goede kan komen. Er liggen 25000 stenen klaar om gebakken te worden, er ligt heel veel hout klaar maar blijkbaar nog niet genoeg. Zij willen starten met de fundering en dan moet het oud gebouw afgebroken worden omdat zij de stenen (niet gebakken) willen gebruiken als ondergrond voor de nieuwbouw. Dat wordt uitkijken.
Tot volgende week

Jaargang 2 week 25: van zaterdag 20 september tot vrijdag 26 september 2008

Zaterdag 20 september
Deze week hebben wij nog eens ingezet op voetbal voor de meisjes. De vorige week hadden wij twee meisjes, twee zussen, aangesproken om zoveel mogelijk meisjes uit te nodigen op de vergadering van zaterdag 20 september. 18 meisjes tussen de 15 en 10 jaar waren op het appèl, dat was meer dan wij verwacht hadden. Iedereen gevraagd of zij bereid waren regelmatig naar de training te komen. De twee leerkrachten terug aangesteld, en hopelijk hebben zij begrepen dat dit hun laatste kans is. Gezocht naar de dagen die het meest kans bieden om zoveel mogelijk meisjes op de training te krijgen. Filip zou de eerste training geven. Stipt op tijd komen. Wie regelmatig komt krijgt na drie maanden een voetbaluitrusting (sponsors in Vlaanderen?) Johan geeft een training per week en de twee trainers moeten die training twee keer overdoen.

Zondag 21 september getoast op de verjaardag van Koen in de Kuchawe Inn.

Maandag 22 september: de eerste training
Op de afgesproken drie uur waren er een viertal meisjes, maar na de start en een half uur later waren bijna alle meisjes aanwezig die vorige zaterdag zich hadden ingeschreven en er waren drie extra meisjes bijgekomen, dus wij zijn nu met 21. Filip is een extra aantrekkingskracht, jong én beweeglijk, kan veel meer voordoen dan zijn (versleten) vader. Maar wij zullen met de riemen moeten roeien die wij hebben want op woensdag vertrekt Filip terug naar de heimat, waar hem veel liefde wacht.

Dinsdag 23 september afscheid van Filip aan Sitima
In Sitima zijn ze al wat gewoon geworden van mensen die komen en gaan. Maar voor de Westerling is het telkens een gevoel apart. Die vragende ogen, hun vriendelijke uitnodigende blik, hun eenvoud, hun armoede, hun blijheid, die aanhankelijkheid van de kinderen: het maakt allemaal een verwarrende indruk. De bezoeker is in de war, hij wil meer doen maar het werk, het geld, het lief, de familie, de vrienden, en vooral misschien het vliegtuigticket, zorgt er voor dat het afscheid onherroepelijk is. Even slikken, de directeur roemt even de inbreng van de blanke maar in een adem zegt hij ‘vergeet ons niet‘. Vader en zoon kijken wat droef, geëmotioneerd, ook voor hen komt het uur van afscheid heel dicht bij. De passage van Filip was mooi geweest, hij heeft zich met zijn scoutshart totaal ingezet voor de kleuters. Vanaf de eerste dag zat hij met een aantal kleuters op de arm, speelde toneel, poppenkast, leerde hen enkele K3 danspasjes en enkele Vlaamse liedjes, speelde met de bal, met de blokken, deed ze lachen, meer zelfs schateren, en dat zonder een woord Chichewa te spreken en zij zonder een woord Engels te verstaan. De kinderen hebben weeral eens extra aandacht gehad.

Woensdag 24 september: met Filip naar de luchthaven
Nu moest vader en zoon afscheid nemen. Mieke was de stille getuige van de hechte band tussen hen beide. Het was bijna vijftien jaar geleden dat vader en zoon nog zo een lange tijd bijeen waren geweest. Meer zelfs nooit hebben zij zo samengewerkt. Voor de vader was het in ieder geval heerlijk werken. En Mieke kon het ook heel goed stellen met de aanwezigheid van Filip. Het is heel aangenaam dat je kon vaststellen dat zij hem als een zoon ervoer. Wat de vader allang wist, namelijk dat zijn zoon, al is het vlees zwak, in het diepste van zijn ‘zijn’ een prachtkerel is, werd hier heel concreet en zichtbaar gemaakt. Een mooier geschenk kun je een vader niet geven. Dat het afscheid emotioneel was, hoeven wij niet te vertellen. Toen wij onze rug keerden naar de ingang en wij naar onze auto stapten op de luchthaven, namen wij spontaan elkaars arm vast, kropen even heel dicht bij elkaar en voelden dat het goed was.

Donderdag 25 september: kort bezoek van een internationaal koppel
Karen (22) is een Nederlandse en Dave (23) een Engelsman, beiden pas afgestudeerd, kwamen vandaag aan voor een tweedaags bezoek. Zij hadden besloten, als ondersteuning van zijn studie in Mensenrechten, om een rondreis van drie maanden te maken in het zuidelijk deel van Afrika. Geland in Kaapstad rond 1 augustus, hebben zij zo Namibië , Botswana, Zimbabwe, Zambia, Malawi bezocht en later volgt nog Mozambique en zo terug naar Zuid-Afrika, Kaapstad waar op 28 oktober hun vliegtuig wacht. Donderdagvoormiddag wilden wij nog met de fiets naar Sitima. Na de lestijd nog enkele problemen besproken (er waren drie leerkrachten afwezig) zodat wij (voorspeld) een half uur te laat op onze afspraak waren die wij gemaakt hadden met ons internationaal koppel. Wij hadden dan ook Umali, onze waker, verteld dat er een koppel op bezoek kwam. De fietstocht in 35° en met heel steile klimpartijtjes deed ons emmers zweten. Na het middagmaal hebben wij een ganse namiddag ons wedervaren met Afrika gedeeld, een wandeling gemaakt en bij het avondmaal onze gesprekken voortgezet, niet echt productief maar wel interessant en aangenaam.

Vrijdag 26 september: bezoek van het koppel aan ons project
Wij hadden een drukke dag voor de boeg. Naar Sitima, de kinderen begeleiden, Karen en Dave kregen extra aandacht van onze kleuters. Er waren ook wat problemen met een van de leerkrachten. Weinig of geen interesse voor de kinderen, half slapen, half wakker. Wijj hadden al eens een waarschuwing gegeven, maar blijkbaar had het geen effect; Bij een volgende probleem kaarten wij het gedrag aan bij de CBO en kan er over ontslag gepraat worden. Wij hebben dat duidelijk gemaakt. Daarna naar Lake Chilwa, picknicken onderweg, en aan het meer kochten wij onder een zengende hitte visjes voor de middagmalen van onze kinderen. Sam vergezelde ons en wij hadden met hem een belangrijk gesprek. Het is duidelijk dat hij niet alleen het best Engels spreekt en voor ons is hij het aanspreekpunt maar hij is ook de meest begaafde. Hij mist charisma maar hij is degelijk, weet wat van hem verlangd wordt, kortom hij is op dit moment een onmisbare pion. Wij zoeken naar een middel om zijn overwicht in een financiële vergoeding om te zetten. Onze warme maaltijd hebben wij om zes uur pm genomen. De picknick was sober dus werd er met des te meer gretigheid gegeten en ‘s avonds nog naar het Vlaams nieuws, Nederlands nieuws en daartussen ‘De wereld draait door’ gekeken.
Tot volgende week

jaargang 2 week 24 van zaterdag 13 september tot vrijdag 19 september

Omdat de zoon van Johan hier op bezoek is, leek het ons een goed idee om een paar dagen uit zijn dagboek te publiceren. Tot volgende week

17/09/08; veldwerk in de bergen rond Zomba
Vandaag een grote wandeling gemaakt in de heuvels rond Zomba. Het is heel moeilijk om te beschrijven maar we hebben een paar uur gewandeld langs dorpjes die op de bergflanken van het Zombaplateau liggen. Dit is opnieuw het echte Malawi; kleine, rotsige zandwegjes, slingerend door de bergen langs groepen van hutjes die een dorp worden genoemd. Nu, op het einde van het droge seizoen, is alles er zeer dor en stoffig. Niet alle dorpjes hebben een schooltje, maar per drie à vier dorpjes is er een schooltje (vaak door vrijwilligers van het dorp open gehouden) en daar was het onzen Daddy om te doen. Hij doet deze wandeling een paar keer per jaar om die scholen wat geld toe te stoppen (niet zoveel voor ons, maar wel voor hen, tussen de 2500 en 5000 kwacha = tussen 12,5 en 25 euro). Hij kent deze scholen omdat hij en Mieke in het begin van hun Malawese verblijf, een rondleiding hebben gekregen langs al deze scholen. Toen waren ze op zoek naar een site om iets op te starten. Dit zijn dus de scholen die het niet gehaald hebben van Sitima. Het is echt niet uit te leggen wat ik vandaag weer aan armoede heb gezien (geen elektriciteit, geen stromend water)… Ik heb heel wat foto’s genomen om jullie een beeld te kunnen geven, maar het ergste staat niet op de foto’s. Ik kon echt geen foto’s nemen van huizen of mensen die er héél slecht aan toe waren. Ik vond het te beledigend om te blijven stilstaan en de ergste miserie vast te leggen. Die mensen moeten toch ook wel aanvoelen dat de enige reden kan zijn, dat het echt zo erg is en dat we zo verwonderd zijn dat we het fotograferen. Als ik dacht dat er niemand keek, heb ik af en toe toch geprobeerd om iets schrijnends vast te leggen, maar zoals gezegd het ergste wat ik gezien heb, staat niet op de gevoelige plaat. Wel zijn er “mooie” foto’s van de verschillende schooltjes (een 4-tal) die we hebben bezocht. In twee schooltjes zaten er een 30-tal kinderen te luisteren naar de juf in een lokaaltje van 3 op 2, echt niet te schatten. Langs de andere kant, weer niks dan lachende gezichten gezien. Op het einde van onze wandeling zijn we nog langs een marktje gegaan, waar ik een Baobapvrucht heb geproefd en gekocht. Ik heb er één vijfde van opgegeten en met de rest wat kindjes blij gemaakt. De eerlijkheid gebiedt mij te zeggen, dat het vooral was, omdat ik het niet zo lustte dan omwille van het liefdadig karakter ;-). Zo’n marktje is ook een echte belevenis; levende kippen worden er afgewogen, kledij, eten en allerhande materialen worden er versjacherd en geruild. Als Zungu word je er overal nageroepen in de hoop dat je er iets koopt. Deze avond opnieuw met de ex-buurmeisjes gespeeld (met waterballonnen, hadden ze ook nog nooit gezien) en gedanst (K3 en plopdans, zijn hilarische filmpjes van J ). Morgen, ga ik bij de Malawiër (bij de tuinman en een leerkracht) thuis op bezoek. Ik ben echt benieuwd hoe de hutjes er van binnen uit zien. Morgen het relaas. Tot Morgen!

18/09/08; Sitima + huisbezoeken
Opnieuw mijn 8 km gaan lopen deze morgen en in minder dan 43 minuten. Streefdoel is om volgende maandag in minder dan 41 minuten terug te zijn. ’s Morgens lopen is echt zalig om de dag te beginnen. Hier in de bergen, heb je een prachtig uitzicht (we zitten vrij hoog) en is er prachtige natuur; zotte bomen, loslopende apen, kolibri’s, andere rare vogels, botanische tuin, bijna opgedroogd bergriviertje en een 10-tal Mulibwanji’s (= Malawese begroeting) met de Malawiërs . Deze morgen eerst naar de hoofdstraat van Zomba gereden om er eieren en cement te kopen. Dan naar Sitima geweest, eieren gebracht en wat educatief bezig geweest met de kleine mannen. Daarna zijn we medicijnen gaan ophalen bij de dokter waarmee we binnenkort hopelijk kunnen beginnen samenwerken; van zodra dat zijn brommer gemaakt is kan hij één halve dag per week de kindjes bij ons in Sitima komen onderzoeken (we leven op hoop). De medische ondersteuning is voor ons project zeer belangrijk, maar moeilijk op poten te zetten. Later hierover meer. Vandaag op bezoek geweest bij een leraar uit Sitima en onze tuinman. Onzen Daddy was in het verleden al eens op bezoek geweest bij zowel de leraar als de tuinman. Bij de leraar thuis was er toen één “binnenmuur” ingestort (even voor alle duidelijkheid; zo’n huis (=hut van maximaal 5m op 4m schat ik) heeft max. 2 binnenmuren) en hij vertelde onzen Daddy, dat hij daarom een nieuw huis ging bouwen. Nu moesten we terug gaan, want hij had zijn nieuwe huis gebouwd. Om met de deur in huis te vallen, het nieuwe huis was gebouwd, maar het dak lag er nog niet op. Daarom ook de noodzaak van ons bezoek, want vrij snel kwam de vraag of er geen sponsoring voor zijn dak mogelijk was. Even terzijde, ik denk dat ik hier ondertussen al een 40-tal huizen heb gezien zonder dak. De reden is eenvoudig; de stenen (er worden minder en minder houten hutten gebouwd) maken ze zelf met zand, aarde, water en heel goed aanstampen en bakken. Om te voegen gebruiken ze ook aarde en uitwerpselen van dieren en een beetje cement als ze het kunnen betalen. Maar voor het dak is er geld nodig, want daarvoor moeten ze hout kopen en als het kan ijzeren platen. Vaak beginnen Malawiërs aan een huis en wordt er dan op het einde geconstateerd dat er geen geld is voor een dak. Omdat hij in het nieuwe huis (opnieuw 5 op 4, denk ik) met zijn vrouw en kind moet wonen, geven we hem een beetje geld. Onzen Daddy moet hier wel voorzichtig mee zijn natuurlijk, want als hij persoonlijke steun begint te geven… er zijn 13 miljoen Malawiërs, waarvan 92% in de armoede leeft… Dan naar onze tuinman; We rijden schappelijk een 3 kwartiertjes verloren in allemaal kleine zandwegjes die ongelooflijk op elkaar lijken, om uiteindelijk te arriveren. Onze tuinman staat ons ongeduldig op te wachten, want we hebben voor hem cement mee, die onzen Daddy al een tijdje geleden beloofd had en in Malawi maakt belofte ook schuld, zeker als je als “Zungu” iets beloofd aan een Malawiër ;-) (en terecht ook, anders moet je maar niets beloven). Onze tuinman is tussen de 50 en 60 jaar (hij kent zijn exacte leeftijd niet, maar zeer weinigen hier trouwens) en zijn beide ouders leven nog. Ook hier is de exacte leeftijd onbekend, maar zij moeten rond de 80 zijn, wat ongelooflijk is voor een Malawiër. Het feit dat ze er beiden nog zijn maakt het nog meer een unicum en het beeld ook bijzonder mooi. Het huis van onze tuinman is ongeveer een 6 op 3 en is onderverdeeld in 3 ruimtes (foto’s van). Hij stelt de ruimtes als volgt voor; de slaapkamer (voor hem en zijn vrouw), de zitruimte en de logeerkamer J J J . Schitterend toch, de logeerkamer (1,5 op 3) en dan is de helft nog gevuld met brandhout!!! De kinderen (een 15-tal) uit de buurt zijn een kijkje komen nemen, want een wagen en een Zungu komt daar in de brousse niet elke dag voorbij. Ze krijgen allemaal een snoepje en we vertrekken samen met onze tuinman, die tijdens de werkdagen in Zomba verblijft (hij huurt een vervallen krot zonder dak, echt waar), omdat de afstand van waar hij woont tot bij ons in Zomba (8km) te groot is om dagelijks af te leggen. Weer een stukje van het echte Malawi gezien. Morgen ligt de focus weer bij de kindjes van Sitima. Benieuwd wat de dag brengen zal. Tot Morgen !!!

Jaargang 2week 23: van zaterdag 6 september tot vrijdag 11 september 2008

Zaterdag 6 september
Aankomst Filip, zoon van Johan,
Na het bezoek van Werner (zoon van Mieke) en zijn vriendin Karen, is het nu de beurt aan Filip. Wij konden hem, tot onze verrassing, op zijn vliegroute volgen via sms’jes. Bij de aankomst speelde zich hetzelfde tafereel af als toen de zus van Johan in Blantyre landde, meer dan een jaar terug. Onmiddellijk zagen wij haar duidelijk het vliegtuig uitstappen, wuiven en dan wachten op haar terwijl zij de douane en immigratie moest passeren. Toen zowat iedereen weg was, kwam de zus melden dat haar bagage er niet bij was. En ook nu, na een tijdje wachten, een GSM gerinkel; de bagage van Filip was er niet bij. Het grote verschil met de zus van Johan was, Filip had zijn persoonlijke spullen volledig in zijn handbagage gestoken en de grote reiskoffer stak vol goederen voor onze kleuters. Blij weerzien, het was om en bij de 30°. Hij was al bij al niet te veel getekend door de reis.

Zondag 7 september
Wat een hoogdag had moeten worden met gaan eten in de Kuchawe, begon de dag in mineur. Een telefoontje van Sitima meldde dat er opnieuw een kleuter van onze school gestorven was: Holles Chabwera, drie jaar, was gisteren overleden. De begrafenis was voor vandaag. Wij wilden er bij zijn. De leerkrachten van Sitima vroegen of wij hen niet wilden ophalen, en zo konden zij ons de weg tonen. Vier leerkrachten gingen met ons mee, onze ’seven seats’ zat dus vol. Wij parkeerden de auto op een 100 m van het huis omdat de smalle paadjes ons verhinderden verder te rijden. Eens de motor afgezet, hoorden wij vaag het geweeklaag. Het kind lag niet in een kistje maar in witte doeken gewikkeld. Drie vrouwen zaten bij het lijkje achter een witte doek. In ons kamertje zaten er een viertal vrouwen, die regelmatig eens naar buiten gingen. Hier geen extra wenende vrouwen, alleen achter het witte gordijn hoorden wij twee vrouwen wenen. Een zette een monotone klaagzang aan, de andere vrouw, wij denken de moeder, weende en praatte tegelijkertijd, in Chichewa, haar woorden leken op vragen zoals waarom moet mijn kind sterven, waarom moet mij dat overkomen… Wij waren sprakeloos, op dergelijke vragen hebben wij geen antwoord. Na een tijdje gingen wij naar buiten en werd de moeder ook naar buiten gebracht. Een veel te jonge moeder, geen 20 jaar oud. Klagend, jammerend, wij konden niets uitbrengen, het hoort hier bij het leven maar toch voelden wij onmacht, voelden wij onrechtvaardigheid. Enkel een hand, een aanraking ter bemoediging.
De Kuchawe lag er beteuterd bij.

Maandag 8 september
Eerste kennismaking van Filip met Sitima. Filip had de dag ervoor al een verlaten Sitima gezien, maar het zien van de school waar 150 kleuters aanwezig waren, gaf natuurlijk een ander beeld. Hij werd onmiddellijk opgenomen in de gemeenschap, en ook hij, ex-scout, liet zich niet pramen. Onmiddellijk enkele peuters op de schoot, met de poppen in het Nederlands en in het Engels poppenkast spelen. Al was hij blank en sprak hij geen Chichewa, hij was onmiddellijk één van de hunnen. Uit de gesprekken bleek dat hij toch getroffen was door de armoede hier. Het was wel zo dat hij door die confrontatie de dag voordien met de begrafenis, onmiddellijk in het echte arme Afrika gedompeld werd. Bij hem moeten zij in Vlaanderen niet meer komen klagen dat hun leven lastig is.

Woensdag 9 september
Naar Blantyre de bagage ophalen.Via telefoon waren wij te weten gekomen dat de bagage van Filip goed en wel op de luchthaven was aangekomen. In Blantyre enkele noodzakelijke inkopen gedaan. Aankoop van maïs, rijst en rode bonen bij Admarc is ook een stukje Malawi laten zien. Vier diensten aandoen vooraleer je de opslagplaats van de eetproducten kunt binnengaan: receptie, dan naar een 150 m verder gelegen bureau voor de aankoopbon, dan terug naar de receptie waar wij in de buurt konden betalen, dan naar een controleplaats, twee km verder, waar zij uw betalingsbewijs omzetten in een afhaalbon, naar de opslagplaats en een laatste controle als wij het domein uitrijden. In minder dan een uur ben je daar nooit buiten. Maar geladen met 200kg voedsel reden wij naar de luchthaven waar we zonder noemenswaardige problemen de koffer konden ophalen.

Vrijdag 11 september
Callista Chimombo komt op bezoek in Sitima. Vorige week vrijdag was, tot grote ontgoocheling van onze leerkrachten, de aangekondigde komst van Callista Chimombo, uitgesteld. Maar op donderdag vertelden de leerkrachten ons dat Callista Chimombo op vrijdag kwam. Voor ons was het de omgekeerde wereld. Tot twee maal toe (eens met de zus van Johan) hadden wij Callista vergezeld op haar tocht om een aantal projecten te bezoeken. Je komt er aan en dan zie je de bewegingen, de wemeling van mensen, van kinderen, de stoelen worden aangerukt, iedereen gaat op zijn plaats zitten, sommige vrouwen beginnen te zingen en te dansen. Maar deze keer stonden wij aan de andere kant. Een woord: wachten. Zij vertelden ons dat Callista rond 10 uur zou aankomen. Iedereen zette zich klaar rond 9 uur. Je weet maar nooit… Wij hielden ons wat op de vlakte, lieten de anderen al plaats nemen omdat wij al enige ervaringen hadden met de timing van zo een bezoek. Rond 11u00 kwam Callista er aan. En dan zie je dat iedereen zo lang heeft moeten wachten en dat zij dan toch nog wat verrast zijn door haar komst. Gans het dorp zette zich in beweging. Want, vergist u niet, beste lezer, hier zitten misschien meer dan vierhonderd mensen en kinderen op het pleintje voor onze school. Callista imponeert niet alleen door haar uitstraling maar ook door haar imposante figuur. Zij steekt met kop en schouder boven de andere Malawiërs uit. En dan begint het feest: dansen, zingen, toneeltjes.. De conditie van Callista moet niet te goed meer zijn, maar enkele keren danste zij mee, maar telkens voegde zij zich bij de groep als de dans al een tijdje bezig was, en zij stopte ook steeds als eerste. Natuurlijk was er groot jolijt als zij ook danste. Dan de noodzakelijke speeches. Hieronder drukken wij de speech af die Johan gedaan heeft. Wij schrokken een beetje van de vele lofbetuigingen die wij hier kregen: van de Afumu (de burgemeesters) van Mofolo (de voorzitter van de CBO) en niet het minst van Callista. Wij schrikken daarvan omdat wij ons maar een deel van de ploeg voelen die iets wil doen voor de plaatselijke kleuters, bevolking. Maar voor hen zijn wij natuurlijk onmisbaar. En dat willen zij dan op zo een dag eens benadrukken. Wij laten het ons welgevallen en antwoorden ook met een gemeend dankwoordje.

Dear Minister, dear Afumu, dear Mofolo, dear members of the CBO, teachers, cleaners and cooks and all the mothers and the fathers and last but not least dear children,When our minister is coming that means a little bit feast for us and the community. Yes, Madame, the community is proud on you. CBO, Sitima, Nazareth school is already a part of our life. Even more, it is our life. We are pleased with the visitors from Belgium, from Flanders, the Flemish part of Belgium. Two months ago Werner, the son of Mieke, and his wife Karen, was here, today Filip, my son, is visiting us. We are very glad with it because they are two of the most important members of our organisation in Flanders which was founded with the main aim: to support our organisation YOCE, here in Malawi.
We hope that they see that we do a lot of things for the local people and if we have more support from Flanders we can do even more for you. We have to fight against the inequality: every child in the world must have the same chances to develop in the same way. Teachers, cleaners and cooks, in this process, you have a huge responsibility, your responsibility is very high. Please take care of your duty, day after day. You have our full support. That Unicef is helping our organisation means that we are on the good way. The cooperation between the CBO and us was from the start very good, and it is still improving. As you can see everywhere around you, you see bricks. For us it is very nice to see that the community can organise this without our help. Yes, you, CBO of the five villages around Sitima, you are good, you are very good. We appreciate this help very much. We hope that the result is in proportion to your effort and that at the end of this year we have four classrooms, a kitchen, a toilet, and maybe a medical centre and a dormitory. Dear Callista, your visit gives the people extra energy to do well for the community. Thank you

Jaargang 2 week 22: van zaterdag 30 augustus tot vrijdag 5 september 2008

Woensdag 3 september: de politie mijn vriend (2x)
Het is toch wat! Het is voor ons altijd een shock wanneer wij met de corrupte overheid in contact komen. En hoe goed georganiseerd zij zijn. Iedereen doet mee. Wij weten niet goed wat wij hiermee moeten. Woensdag zijn wij eerst naar Sitima gereden en daar tevreden vastgesteld dat in de twee klassen in kleinere groepjes gewerkt wordt en dat er in elk groepje min of meer iets anders gedaan wordt. Goed en het kan nog beter. Het is nog een lange weg te gaan, maar wij gaan in de goede richting. Omdat de kinderen de laatste tijd sneller hun eten krijgen, verlaten ook wij eerder dan anders Sitima en hebben wij nog tijd om in de voormiddag naar onze bestelde fietsen te gaan kijken. Wij worden daar voor de tweede maal afgescheept: ‘Kom volgende week terug dan zijn er ‘probably’ vier fietsen klaar.’ We zullen zien. In het opgaan worden wij tegengehouden door een politiepatrouille, dat is niet ongewoon omdat zij daar een vaste staanplaats hebben. Maar na de gebruikelijke begroeting vraagt hij mijn rijbewijs en alles is in orde en ‘Comment allez-vous? ’ zegde hij. Op ons rijbewijs staan wat Franse teksten en hij kon ook een mondje Frans. Fier als een pauw zei hij nog enkele zinnen in het Frans en Johan antwoordde hem ook graag, al vermengde hij enkele Engelse woorden in zijn zinnen. Tevreden liet de politieagent ons rijden. ‘De politie onze vriend‘. Bij het terugkeren, mochten wij zonder veel poeha door maar een kleine km verder werden wij tegengehouden door een andere patrouille. Wij zagen een politieagent met een camera naar de weg gericht, foto’s nemen of filmen. Een andere agent deed ons kortaf op de zijkant van de straat rijden. U reed 52 km/uur en je mag maar 25 km /uur doen‘. Johan fronste even de wenkbrauwen en daarop repliceerde hij dat zij tot 40 km /uur door de vingers zien, maar 52 km neen, trop is teveel en teveel is trop. Wij hadden eerlijk gezegd nog nooit een bord gezien. Is het recent geplaatst of stond het er al een tijd? Wij weten het niet. Johan moest uitstappen en Mieke kwam mee. Johan moest zijn rijbewijs afgeven en op het huis van Justitie terug gaan ophalen, na het betalen aldaar van een boete, Mieke meende dat hij 1000 MK gezegd had. Iemand moest ons hier dan een bewijs geven dat wij toch gerechtigd zijn om te rijden. Terwijl hij ons een bewijs schreef dat wij een rijbewijs hebben, begon die brave man zich te excuseren en brabbelde dat wij geen criminelen zijn omdat wij naar het huis van Justitie moeten. Het ‘de politie mijn vriend’ verhaal diste hij ook nog op. Johan ging wat verderop staan om niet meer in zijn verhaal mee te moeten. Mieke moest maar luisteren naar zijn vreemde verhalen. Eerst zou hij met ons meegaan om, na betaling, ons rijbewijs te kunnen teruggeven. Wat later kwam hij daarop terug en wij moesten ons om 13u30 op het Huis van Justitie (Court) aanmelden waar ons rijbewijs zou liggen. ‘Overacting bij een politieman is niet goed‘ dachten wij. Bij justitie geven wij ons voorlopig rijbewijs af. Daarna kantoor in, kantoor uit. Een politieagente stond ons te woord en begon van een gewoon wit blad een formulier te maken, een carbonpapier maakte een dubbel van het formulier. Wij vonden het vreemd dat zij ook nogal slordig omging met het bijna doorzichtige carbonpapier. Naam, adres ‘tribe’ (Johan leerde dat hij zijn nationaliteit moest invullen) enz… “Als het bureau hiernaast vrij is, zijn jullie aan de beurt‘. En wat achter die deur gebeurt is heel vreemd. Een politieofficier zit aan een slordig bureau en de politieagente blijft ook in het bureau zitten. De corruptie ligt er zo vingerdik op, domme vragen, het gesprek ging ongeveer als volgt: ‘Bekent u schuld aan deze snelheidsovertreding?’ Johan antwoordde dat hij heel voorzichtig reed. Maar als jullie zeggen dat wij 52 reden en dat er een bord stond met 25 km/uur dan… ‘Bekent u schuld aan deze snelheidsovertreding?’ Ja, antwoordde Johan dan. ‘Wat denkt u van de hoogte van de boete?’ Mieke en Johan keken elkaar ongelovig aan, aarzelden,‘Hoeveel denkt u dat u moet betalen?’ Wij konden niet direct antwoorden omdat wij het allemaal niet zo goed snapten. Moesten wij nu zelf de hoogte van onze boete bepalen? ‘Zeg een getal, hoeveel wilt u betalen?’ Dan moesten wij snel beslissen. Beginnen wij hier nu te discuteren, hen te beschuldigen van corruptie? Neen. Wij hebben gehoord dat de boete 1000 MK (ca 5 euro) bedraagt’. Stamelde Johan.‘Verdubbel het bedrag?’ repliceerde de man. Johan deed dat hij die opmerking niet gehoord had en legde 1000 MK op tafel. ‘De ’court fee’ is ….500 MK.’ probeerde de politieofficier nog iets extra te redden. Vooral Johan wilde daar weg en legde die 500 MK extra op de tafel. Wij krijgen een deel van het zelfgemaakte formulier met stempel en al terug en daarop stond dat wij 1500 MK betaald hadden. In de aanhef zegden wij dat zij goed georganiseerd zijn, wij bedoelen hiermee dat waarschijnlijk iedereen van de politiedienst eraan meedoet. Wellicht beseffen zij niet dat het er vingerdik opligt dat zij bedrog plegen, maar toch blijven zij dat doen. En dat iedereen meedoet is toch angstaanjagend. Dat is een probleem dat niet in één, twee, drie kan opgelost kan worden als het werkelijk zo wijd vertakt is. Je kunt moeilijk de hele politiedienst ontslagen of vervolgen. Wij hebben al ervaren dat mensen die in officiële dienst werken maar vriendelijk kunnen zijn als er iets extra op tafel komt en gebeurt dat niet dan werken zij tegen. Hun gedrag steekt schril af met de mentaliteit die bij de gewone burgers heerst. Maar goed ook. Wat moeten wij hiermee? Wij denken dat het beste is dat wij Callista Chimombo hiervan op de hoogte brengen. Beter nieuws is dat morgen de zoon van Johan ons komt bezoeken voor iets meer dan 2 weken. Leuk.
Tot volgende week!

Jaargang 2 week 21: van zaterdag 23 augustus tot vrijdag 29 augustus 2008

Een blij weerzien en veel goed nieuws

Zaterdag 23 augustus
Na een voorspoedige reis landen wij veilig in Blantyre. In huis was alles zoals het achtergelaten werd. Onze vijf puppies stellen het allen uitstekend, het zijn vijf wijfjes. Samson, een vierjarige neef van Umali en Fanny, wordt opgenomen door hen. Hun gezin telt voortaan vier kinderen.

Zondag 24 augustus
De auto start niet. Na enige aarzeling (omdat wij er niets van kennen) doen wij toch de motorkap open. Wat wij zien is ontstellend: verschillende kabels, afgeknapt, liggen bij stukken her en der verspreid. Bij nader toezien verraden de keutels dat ratten de kabels hadden doorgebeten.

Maandag 25 augustus
Geen Sitima. Eerst de auto laten herstellen. Een man komt ter plaatse, stelt de schade vast, gaat naar het centrum om kabels te kopen en na iets meer dan een halve dag werk is de auto weer gebruiksklaar. Oef… ‘s Avonds een blij weerzien van onze kinderen van ons pioniersklasje. Zij zingen een liedje ‘You are welcome’. Zij kunnen echt mooi zingen. Sibongile en Joseph, de twee jongsten van ons eerste klasje (toen nog kleuters), hebben goede resultaten op school behaald. Hun resultaten steken schril af tegen de resultaten van de andere kinderen. Dat sterkt ons in de overtuiging dat onze keuze om vooral voor de kleuters te zorgen de beste keuze was. Kinderen begeleiden in hun gevoeligste periode is het meest aangewezen als je moet kiezen.

Dinsdag 26 augustus
Weer thuis in Sitima. Met een dag vertraging worden wij warm ontvangen in Sitima. Kokkinnen, leerkrachten en vooral de kinderen komen al zingend en dansend ons begroeten. Wij maken ons de bedenking dat die korte onderbreking niet slecht is geweest voor beide zijden: wij hebben elkaar gemist. Wat algemeen opvalt is dat de mensen die van onze toelage afhankelijk zijn, het moeilijk gehad hebben. De meesten hebben wij iets moeten geven in afwachting dat zij op het einde van de maand hun salaris of toelage krijgen. En de mensen die het meest verdienen, hadden de grootste nood. De armoede is weer groot in het land. Is het de droogte? Het heeft zo goed als niet geregend de laatste 4, 5 maand. En er staan nog 2 maanden voor de deur zonder regen. Is het omdat wij weggeweest zijn naar het rijke noorden dat wij sterker de armoede voelen? Goed nieuws kwam van UNICEF. Zij hadden tijdens ons verblijf in Vlaanderen de leiding. En de leerkrachten van de kleuterschool zijn door hen uitgenodigd geweest om over onze werking te praten met als resultaat dat wij heel wat educatief speelgoed hebben gekregen. Leien, krijt, houten blokken, figuurtjes, auto’s, maar ook enkele kookpotten. Wij hebben het allemaal nog niet gezien maar de hulp is zeer welkom. Vijf leerkrachten krijgen binnenkort nog een snelcursus van twee weken over lesgeven aan kleuters. Prima.

Woensdag 27 augustus
Terug naar Sitima met de fiets. Het weer is heel goed, rond de 30°. Warm genoeg als wij in de korte namiddag terugkeren naar Zomba. Alles is dor en stoffering. Normaal zien wij de hoogste berg van Malawi (het Mulanje gebergte) van op ons terras. Nu is alles versluierd door het stof.

Donderdag 28 augustus
Een dagje Blantyre om vooral inkopen te doen. Wij genieten van een lekkere pizza bij de Italiaan (Hostaria) en gaan daarna een ijsje eten bij een andere Italiaan (Mandala).

Vrijdag 29 augustus
Naar Sitima, eetwaren afgeven: suiker, rijst, rode bonen, olie. Met de kinderen in de klas meegedaan. Ook in onze klas met de jongsten worden er nu vier verschillende activiteiten met de kinderen georganiseerd. Eén activiteit was nog niet aangepast aan de bekwaamheid van de kinderen maar de wil en het besef van de noodzaak om te werken in kleinere groepjes met verschillende activiteiten is er. Op de middag hadden wij een vergadering gepland voor de leerkrachten. De directeur van de CBO ( de vereniging waarmee wij samenwerken) sprak in zijn betoog heel vurig over de kansen die zijn vereniging en de plaatselijke gemeenschap nu krijgen. Wat bleek: de mensen van UNICEF hadden hen een aantal dingen verteld over opvoeding en voeding van kleuters en zij zegden precies hetzelfde als wat wij al de hele tijd zegden. Gevarieerd voedsel, spelen met de kinderen enz…Dus besloot hij, wij zijn op goede weg. En daarom hebben zij vaart gezet achter het aanmaken van de bouwstenen. Zij hadden er nu al een kleine twintigduizend. Nu waren zij bezig met brandhout te verzamelen. En binnenkort gaan zij een eerste oven (gewoon een speciale manier van stenen stapelen, wellicht is er een foto op onze website) aansteken. Zij willen het hierbij niet laten en onmiddellijk voortdoen met het aanmaken van een tweede oven. Dus wij zullen wellicht binnenkort starten met de bouw van klas drie en vier.
U ziet het, beste lezer, veel beter nieuws konden wij moeilijk verwachten.
Tot volgende week

Jaargang 2 week 20: van zaterdag 16 augustus tot vrijdag 22 augustus 2008

De laatste week stond natuurlijk volledig in het teken van onze terugkeer. Het moeilijkste was te beslissen welk speelgoed er nu al mee kon, wat kon Filip, de zoon van Johan, die midden september ons komt bezoeken, meebrengen en wat zal later opgestuurd moeten worden. Tien keer de koffers wegen. Wij moesten wat voorzichtiger zijn omdat wij in Londen onze bagage moeten opnemen en terug inchecken. Maar voor de handbagage hebben wij die voorzichtigheid laten varen. Alleen op Zaventem hebben wij een handbagage moeten openmaken. Een koffer vol speelgoed stemde de toezichthoudster wat milder, niet in haar controle maar zij dacht er niet aan om het geheel te wegen. Maar best.

Jaargang 2 week 19: van zaterdag 9 augustus tot vrijdag 15 augustus 2008

Veel, te (?) veel emoties gedurende deze week.

9 augustus doop van Hannah
Hannah is de kleindochter van Mieke, en als afsluiter die dag een eerste schuchtere actie ten voordele van YOCEvim. De doop was zeer intiem en dus emotierijk. Daarna hebben vooral de vrienden van de ouders van de dopeling en enkele van onze vrienden gegeten van de BBQ ten voordele van YOCEvim. Iedereen tevreden met het initiatief van Birgit en Koen. Bedankt voor het vele werk. Het was ook fijn om enkele oude bekenden te ontmoeten.

11 augustus: tropisch instituut
resultaten van de geneeskundige testen voor Mieke en in mindere mate voor Johan waren de testen heel positief. Wij mogen terugkeren.

12 augustus: contact met KwasaKwasa.
Wij wisten echt niet waar wij terecht zouden komen. Het was een vereniging die vooral in het Gentse opereerde en die hun actieterrein in Malawi hadden. Dat wij juist deze vereniging gingen bezoeken lag natuurlijk aan het feit dat er, bij ons weten, weinig Vlaamse verenigingen zijn die hun actie uitsluitend in Malawi leggen. Maar het werd snel duidelijk waarom KwasaKwasa in Malawi actief is. Je gelooft het niet maar de stuwende kracht achter KwasaKwasa heeft Mieke leren kennen in 1993 in Malawi. Toen Mieke en haar gezin in augustus op het punt stonden Malawi te verlaten werden zij opgevolgd door, jawel, deze stuwende kracht en haar gezin. Geen van beiden herkenden elkaar onmiddellijk maar na wat over en weer gepraat ging het van… “ maar dan moet jij Mieke zijn en Karel was je echtgenoot” enz… Zij hadden ook het personeel van Mieke overgenomen. ‘L’ Afrique, ça pique‘, ‘Malawi, ça pique aussi’. Het zal voor ons niet eenvoudig zijn om samen te werken met KwasaKwasa. Onze projecten liggen 300 km uit elkaar en vooral onze organisatie beschikt over heel beperkte middelen, maar ook KwasaKwasa zou veel meer kunnen doen indien er meer middelen zouden zijn. Zij hebben drie pijlers: uitwisseling van studenten, steunen van Malawische projecten en sturen van vrijwilligers. Hopelijk volgt er toch een nauwe samenwerking, concreet zouden wij samen een container vol nuttige goederen voor onze kinderen naar Malawi kunnen sturen. Het was in ieder geval een blij weerzien.

13 augustus geboorte van Jules
Het tweede kleinkind van Johan is in de late namiddag op de wereld ‘gezet‘. Moeder laat zelf weten dat alles ok is. Jules is 51 cm groot en weegt 4kg100, niet slecht.

14 augustus: bezoek Jules
Johan heeft de hele tijd Jules in zijn armen en maakt een speciale ervaring mee. Het contact met Jules was heel intens. Een moment om te koesteren tijdens ons verblijf in Malawi. Heerlijk. Daarna met enkele kinderen op een terrasje in de zon een snelle hap genomen. Ook heerlijk.

15 augustus feest
Ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van Johan. In intieme kring en vertrouwd milieu werd er gefeest en voor de cadeaus werd gevraagd een bijdrage te leveren voor ons project wat onze dierbare familieleden ook gretig gedaan hebben, waarvoor onze hartelijk dank. Voor Johan was het allemaal wat veel. Snik…

Jaargang 2 week 18: van zaterdag 2 augustus tot vrijdag 8 augustus 2008

Wat hebben wij in functie van Malawi gedaan?

1. Inkopen doen
Puzzels, kleurboeken, blokken, kinderboeken, leren tellen, abc-boeken. Het grote probleem zal zijn: onze koopwaar in Malawi krijgen. Want wij hebben niet alleen zelf spullen gekocht ook andere mensen helpen ons aan goederen, speeltuigen, kinderkledij enz…Wij gaan er werk van maken om de beste oplossing te vinden voor het verschepen. Maar wij moesten ook voor ons kledij en schoenen voor een gans jaar kopen. Wij zijn in Vlaanderen aangekomen de laatste week van de koopjesperiode; er zijn gouden zaken gedaan.

2. Bezoek reisorganisatie
Wij hebben een bezoek afgelegd aan een organisatie die geïnteresseerd is om met een groep toeristen ons en vooral ons project een paar dagen te komen bezoeken. Het staat nu al vast dat deze (eco)toeristen ons komen bezoeken. Ook volgende week staat er een dergelijk bezoek op het programma.

3. Bezoek aan Rita, de ontwerpster van onze website. Weeral was zij bereid om haar tijd te besteden aan het ‘updaten’ van onze site. Veel foto’s met uitleg. Zie www.yocevim.org
Heel erg bedankt. Webstekstudio is voor ons een fantastische medespeler.

4. Geneeskundig onderzoek in het Tropisch Instituut
Misschien omdat vooral Johan dergelijke onderzoeken nog nooit heeft laten doen, dat hij zich wat onwennig voelde. Of was het de algemene koelheid, soms zelfs de botheid dat hem verraste. Waarom moet een mens voelen dat die onderzoekers loontrekkenden zijn en geen zelfstandigen? Of was het omdat het maandag was? Johan had het gevoel dat hij anders benaderd werd dan Mieke. Omdat zij een vrouw is en wij onderzocht werden door mannen? Wij kennen nog geen resultaten van het onderzoek. Wij weten ook niet hoe dat in zijn werk gaat. Als er iets ernstig aan de hand is, word je dan uitgenodigd om eens te praten of sturen zij gewoon de resultaten op of wordt eerst onze huisarts op de hoogte gebracht en moet hij ons inlichten? Wij weten het niet.
Tot volgende week

Jaargang 2 week 17: van zaterdag 19 juli tot vrijdag 26 juli 2008

YOCE en YOCEvim
Website: www.yocevim.org
Rekeningnummer: 000-0000004-04 YOCEvim
met de vermelding L82164 en YOCEvim
m.m.v. Koning Boudewijn Stichting
Stortingen vanaf 30 euro op jaarbasis krijgen een fiscaal attest

Uitnodiging Barbecue
Hannah wordt zaterdagvoormiddag 9 augustus gedoopt in de Sint-Lambertuskapel in Heverlee. Mede daarom zetten wij vanaf zes, op die dag, het vuur in een benefietbarbecue ten voordele van vzw YOCEvim, het project van oma Mieke en opa Johan in Malawi. De prijzen zijn heel democratisch gehouden.
Waar: Technico Voetbal -Slagmolenstraat 92 2300 Turnhout
Wanneer: vanaf 18 uur
Laat je weten of je er bij bent?

Zaterdag 19 juli
Wij zetten, wat wij onder elkaar ‘onze kinderen’ zijn gaan noemen, af op het busstation. Het busje stond al klaar. Typisch was dat er onmiddellijk enkele bagagedragers kwamen opdagen, maar onze kinderen, Sien en Eliene, zetten zelf hun bagage in de bus. Toch hebben wij een wat bang hart om hen zo achter te laten al weten wij dat zij hun mannetje kunnen staan. Het was een toffe samenwerking en hopelijk hebben zij aan hun verblijf bij ons ook iets gehad. Vooral de kinderen zullen hen missen: ‘mlendo ndi mame’ een mooi spreekwoord dat enkel door een vragende partij kan bedacht worden, het betekent ‘de bezoeker is vluchtig‘. Wij wensen hen veel geluk en hopelijk vergeten zij de kinderen niet.

Dinsdag 22 juli.
Wij wisten dat het heel krap zou zijn maar wij hoopten dat wij de kleine puppies nog zouden kunnen verwelkomen voor onze afreis. Al ‘s ochtends kon je zien dat Wechel deze dag had uitgekozen om zijn vijf felle kleintjes op de wereld te werpen. Zelfs Maldo (MaLawian Dog), de vader van de puppies, was zenuwachtig en uit zijn doen. Wechel zorgde onmiddellijk goed voor de ukjes zodat wij met een gerust hart konden vertrekken.
Wij houden twee puppies zodat er zo vier honden rond ons huis zullen rondlopen en ons personeel verdeelt de drie andere onder elkaar..

Woensdag 23 juli, vertrek naar Vlaanderen
Alles verliep goed, onze Hollandse vrienden waren bereid ons af te zetten aan het vliegveld, checken in, vliegen met gemak naar Johannesburg. Johan zat rustig in de transithal van Johannesburg naar de voorbijgangers te kijken en Mieke bezocht de ’duty free chop’. Wij dachten dat wij ‘maar’ vier uur hadden maar in feite hadden wij 18 uur de tijd want men constateerde wat verderop een olielek in onze Boeing zevenhonderd en zoveel… Toen wij al moesten ingecheckt hebben, het was al over zeven en ons vliegtuig zou om 20u00 opstijgen, verscheen er plots ‘cancelled’ op het bord . Nog een half uurtje later hoorden wij dat wij pas morgenvroeg zouden opstijgen, om negen uur. Dan begon het spelletje ’tijd winnen’ door het management van SAA. Naar boven, naar beneden, naar links en weer naar boven waar wij eerst geweest waren dan weer was het beter dat wij naar beneden zouden gaan. Tenslotte moesten wij onze bagage terug ophalen en kregen wij vervoer en een hotel aangewezen op kosten van SAA. ‘Emperor’s Palace’, dat klonk niet slecht en wij vergaten dat het al tien uur in de avond was. Het hotel had een restaurant dat vierentwintig uur op vierentwintig open was. ‘Altijd rechtdoor en op het einde van de gang bevond zich ‘Roma Café’. Toen wij een grote hall van het hotel verlieten, op zoek naar ‘Roma Café‘, zagen wij een mini Bobbejaanland. Wij wisten niet wat wij zagen. Wij wandelden verder en kwamen op een overdekte promenade, tien meter boven ons hoofd zagen wij een stralende blauwe hemel, met enkele wolkjes, wij wandelden langs een plein met een enorm beeld van een Romeinse naakte jongeling. Hier is het dag en nacht klaarlichte dag met altijd zon en een blauwe hemel, hoogstens een paar leuke wolkjes. Links en rechts zien wij niets anders dan speelautomaten. Wij zagen een blanke man zitten voor een automaat, tekende een blad hem aangeboden door een lakei en een zwarte man moest voor hem het werk doen: hij moest aan de eenarmige gokautomaat trekken. Wordt de zwarte man ontslagen als hij geen winst kan ‘trekken’? Wij kwamen in het hoofdgebouw van dit mini Las Vegas, en daar op een terrein groter dan een voetbal veld is het hoofdgebouw in glas en zien wij dat er Roulette gespeeld wordt. De muziek stond voor ons te luid en was te Westers. Tussen al die lichten, lawaai en drukte lag onze ordinaire eettent, iets tussen een frituur en een pizzatent. Toen wij terugkeerden beseften wij pas dat het mini Bobbejaanland heel pervers was: de kinderen konden hier spelen terwijl de pappa en mama gokten. Indoctrinatie van de jeugd? Wij verlieten deze virtuele wereld met een wrang gevoel, Malawi is hier heel ver weg. Voor de rest geen kwaad woord over dit hotel. De volgende ochtend, in Johannesburg, werd de start ook een paar keer uitgesteld zodat wij pas laat op de avond in Londen aankwamen. Ook hier hebben wij in een goed hotel geslapen: Park Inn hotel.

Vrijdag 25 juli
Wij landden op Zaventem, juist een dag later dan voorzien. Leuk weerzien!!! En een dikke proficiat aan de oudste zus van Johan voor haar …tigste verjaardag.
Tot volgende week!
Mieke en Johan

Jaargang 2 week 16: van zaterdag 12 juli tot vrijdag 18 juli 2008

YOCE en YOCEvim

Website: www.yocevim.org

Rekeningnummer: 000-0000004-04 YOCEvim

met de vermelding L82164 en YOCEvimm.m.v. Koning Boudewijn Stichting Stortingen vanaf 30 euro op jaarbasis krijgen een fiscaal attest

Zaterdag 12 juli 2007

Gelukkige verjaardag, broer!

Bezoek

Toen wij vorige zondag op onze terugweg Wim en Marian, een Nederlands bevriend koppel, tegenkwamen, nodigden wij hen uit om zaterdag op de koffie te komen. Dat was een geluk voor onze bezoekers. Wim en Marian leven hier al een viertal jaar en leiden een grote organisatie, gesponsord door familie Baan, in Nederland een gekende naam. Zij hebben al veel gereisd in Malawi en konden, veel meer dan wij, onze meisjes informeren hoe en waar je best naar toe gaat. Zij hebben veel nuttige informatie gekregen. Wim en Marian zetten ons, volgende week woensdag, aan de luchthaven af . Ook dat is dan geregeld.

Zondag 13 juli

Naar de mis en naar het restaurant ‘Domino’s‘. Een mooie wandeling, een misviering op zijn Afrikaans, en dan op het terras waar wij lang moesten wachten op ons eten, en niet omdat het restaurant volgelopen was maar gewoon omdat het lang duurt een verse kip gaar te stoken. Maar wij wisten het op voorhand, dus geen probleem. Het weer liet het nog net toe om buiten te zitten. Het was best gezellig.

Maandag tot donderdag 14 -17 juli

De ganse week stond in het teken van Sitima. Het afnemen van testen neemt veel tijd in beslag. Het grootste deel van de testen worden door Sien en Eliene uitgevoerd, meestal geholpen door twee leerkrachten. Sporadisch nemen wij even over. Zoals al gezegd leren ook onze leerkrachten uit deze testen, maar ook wij stellen vast dat er een groot verloop van kinderen is. Toen wij, begin april, een leerlingenstop uitvaardigden op tweehonderd kinderen, legde men een reservelijst aan. Wat blijkt nu, dat er al meer dan dertig kinderen van de reservelijst bij ons school lopen. Dat wil zeggen dat er al dertig kinderen sedert begin april de school verlaten hebben. Wij hebben het raden naar wat de reden kan zijn, mede omdat wij de kinderen onvoldoende kennen. Wij zijn eens, spijtig genoeg, naar een begrafenis geweest van een van onze kinderen, en een van de weinige kinderen die wij kenden, Blandina (het favorietje van Mieke), is verhuisd naar Mozambique. Maar voor het overige kennen wij de redenen niet. Wij weten wel dat kinderen hier gemakkelijk bij familieleden gezet worden, dat er gemakkelijk verhuisd wordt, dat zelfs echtparen gemakkelijk apart gaan wonen als de situatie daarom vraagt. Dit alles is een mogelijke verklaring. Wij zullen het verloop beter trachten in de gaten te houden, al is dat niet eenvoudig voor ons. Op donderdag legden wij de laatste hand aan de testen. Mooi en puik werk van onze twee pas afgestudeerden. Sien en Eliene hebben dat heel goed gedaan. Maar wat ons nog het meeste plezierde is dat zij tijdens de vrije momenten en vooral tijdens de namiddagactiviteiten zo geravot hebben met de kinderen dat die hun veertiendaagse van hun leven beleefd hebben. Wij vinden dat heel belangrijk voor het zelfbeeld van onze kinderen. Zij krijgen heel weinig aandacht van de ouders, uit onwetendheid en omdat zij weinig tijd hebben. Maar als dan twee jonge mensen, en dan nog blanken, hen zoveel aandacht schenken dan voelen die kleuters dat zij iemand zijn, die het waard zijn om aandacht aan te schenken. Voor ons waren de testen het belangrijkste; voor de kinderen was de aandacht het belangrijkste. In naam van de ganse gemeenschaap heel erg bedankt.

Woensdag 16 juli

Voor de tweede keer kregen wij de vraag: wat gebeurt er met de kinderen eens zij jullie school verlaten? Nu kwam de vraag van de nonnetjes die ‘Sitima Parish’ bewonen, op twee km van onze school. Zij hebben een poging ondernomen om een middelbare school uit te bouwen, maar de werken zijn stil gelegd na twee mooie en ruime gebouwen te hebben gezet. Hun redenering klonk als muziek in onze oren: laten wij de Kachero school (een lagere school in erbarmelijke staat) herwaarderen en heroprichten maar nu in Sitima, in de nabijheid van jullie school. Ieder jaar bouwen wij, samen met jullie hulp, een klas en daarna bouwen wij onze secondaire school verder uit. En zo kunnen onze kinderen goed onderwijs krijgen van peuter tot secondaire school. Dat zou natuurlijk fantastisch zijn dat wij zo een project, samen met de officiële coördinator en de nonnetjes, op poten kunnen zetten. Wij willen verder onderzoeken hoe een samenwerking kan georganiseerd worden. Even de plaats en de situatie schetsen van ons gesprek. Het grote gebouw is omringd met een degelijke, hoge muur met daarop nog eens prikkeldraad, willicht niet om de patertjes buiten te houden. Binnen ruikt en wijst alles naar een stille tijd: de geur van oud stof, borduurwerk, sobere wat ongemakkelijke zetels. Wij nemen plaats in de eerste ruimte, kort bij de uitgang. Twee goed doorvoede nonnen, van om en bij de vijfenveertig, komen één voor één binnen: Zuster Stella is een lid van onze vereniging als ‘trustee’ (een trustee is een lid dat niet deelneemt aan het dagelijks bestuur maar wel de grote lijnen controleert en desnoods bij kan sturen), en een zuster die binnenkort naar Oeganda vertrekt om Nursery management te studeren. Een diepgevroren cake en een tas thee komen op een houten tafeltje, opgediend door een jonge man, met een wit schortje aan en hij maakt een plechtige buiging voor de gasten. De nonnen genieten van het gesprek. Zij leven daar maar met drie nonnen en op een boogscheut van hen is er ook een patersklooster. Wij bezoeken op het eind hun zes geiten. Het leven is er rustig, vredig, voorspelbaar. Hier kan je, mits wat verstervingen, gelukkig leven.

Vrijdag 18/07

De tweede termijn loopt ten einde; De leerkrachten hadden er geen zin in om nog veel met de kinderen bezig te zijn. Wij kwamen een drie kwartier later aan en de kinderen speelden nog op de speelplaats. Nu werden zij toch opgeroepen om in de rij te gaan staan. Enkele armoefeningetjes, het nationale volkslied, wat danspasjes en zij kunnen naar binnen. Veel gebeurde er niet meer. Wat later beslisten wij een filmpje van Mr. Bean te tonen voor de leerkracht en de grootste kleuters. Johan bleef bij de kleinste kleuters zodat alle leerkrachten konden meekijken. Het scherm van de computer is te klein en er schijnt te veel licht, het geluid is nauwelijks te horen. Maar bij de grootste smoelentrekken was er toch reactie in het klaslokaal. Om half elf was het eten al klaar. Om 11 uur was alles achter de rug. Wij toonden nu de filmpjes die wij de laatste weken hadden opgenomen, maar ook hier was te veel volk in de klas. Maar als men zichzelf herkende was er toch ook weer reactie. Daarna volgde er nog een korte plechtigheid met de directeur van de CBO , de leerkrachten, ‘cleaners‘, de ‘cooks’, Eliene, Sien en wijzelf. De directeur wist dat wij binnenkort vertrekken naar Vlaanderen en bij elk vertrek vreest hij een beetje dat wij niet meer zullen terugkomen. Iedereen bedankte iedereen en wij voelden emoties, echte dankbaarheid, onzekerheid, en een zekere fierheid bij allen die aan dit mooie project meewerken. In de namiddag maakten onze meisjes hun bagage klaar omdat zij de volgende dag vroeg wilden vertrekken op hun ‘avontuurlijke reis’. ‘s Avonds kregen wij nog het bezoek van Grace, ons actiefste bestuurslid, en zij heeft informatie ingezameld over het kweken van paddenstoelen in serres. Dat ziet er veelbelovend uit. Maar dat zullen zorgen worden voor na onze terugkeer.

Tot volgende week of zal het volgende maand worden?

Mieke en Johan

Jaargang 2 week 15: van zaterdag 5 juli tot vrijdag11 juli 2008

YOCE en YOCEvim
Website: www.yocevim.org
Rekeningnummer: 000-0000004-04 YOCEvim
met de vermelding L82164 en YOCEvim
m.m.v. Koning Boudewijn Stichting
Stortingen vanaf 30 euro op jaarbasis krijgen een fiscaal attest

Zaterdag 05 juli 2008:Tranen en foto’s

Toen Alic, onze tuinman, ‘s morgens aankwam, vroeg hij aan Johan een voorschot op zijn loon; dat is heel klassiek ook al hebben ze een paar dagen daarvoor een loon ontvangen. Johan antwoordde hem: “Ik geef je niet alleen een voorschot, ik geef je nog meer: hier zijn de foto’s van Marcel en Renhilde. Hij liet alles vallen en nam de foto’s en zag dat het foto’s waren van zijn huis en familieleden. Een eerste krop in de keel. Hij keek en op een gegeven moment plakten twee foto’s aan mekaar en zo zag hij, onder de twee aan elkaar plakkende foto’s de foto van zijn vader. Zijn handen trilden. Plots raapte hij de foto’s bijeen en borg ze op, stamelde iets van ’zikomo kwambiri’ (heel erg bedankt). Johan keek hem aan en zag dat er enkele tranen over zijn wangen liepen. Zijn emoties waren te sterk geworden, hij kon niet meer blijven kijken, een foto van zijn vader. Hij weet wellicht zelf niet wat hem overkwam en wou zijn tranen niet tonen. Johan liet hem gaan. Tien minuten later was hij hersteld en kwam langs, vrolijk en blij, met de melding dat de foto’s heel mooi waren. ’zikomo kwambiri’ ’zikomo kwambiri’.

Later op de dag hout gaan halen. Dat zou geen nieuws zijn, ware het niet dat wij dat hout bij een echte rooms katholieke bisschop ophaalden. Bisschop Kalilombe met enkele mooie voornamen, een grote ring, die bezoekers kunnen kussen, klein van gestalte, mooi buikje. Er moesten nog twee planken gezaagd worden. ‘Vijf minuten’ had de houthakker gezegd. Kom binnen, zei de bisschop, het zijn vijf Malawische minuten en dat kunnen lange minuten zijn. Het was niet de eerste keer dat wij hem ontmoetten maar wij dachten dat hij een soort rabbijn was. Voor de tweede keer liet hij ons zijn huis zien. Johan herkent zijn eigen vergeetachtigheid. Ook onze bisschop was vergeten dat hij ons het huis al eens laten zien had. Zijn zelfde opmerkingen, dezelfde zinnen op het zelfde moment dat hij een deur opendeed. “Vroeger was dit de kamer van ‘madame’ “ doelend op de vorige, koloniale eigenaars. Het heeft iets vertederends. Hij ziet er geen zestig uit maar is wellicht al meer dan zeventig. En dan begint hij te vertellen over de politieke situatie, hoe hij het land uitgezet werd door de toenmalige dictator en vriend Banda, omdat Banda vreesde dat hij als hoofd van de Malawische kerk een oppositiepartij zou stichten. Hij was toen pas vier jaar bisschop in de hoofdstad Lilongwe, wij schrijven 1976. Over de kansen en verkeken kansen van Malawi. Hoe de kolonialen goede scholen opzetten maar alleen voor de braindrain. Zo komt de huidige president van Zambia van het noorden van Malawi. Want, zei hij, toen Zambia ook alle vreemdelingen het land wou uitwijzen, konden zij beginnen met het presidentieel paleis te ontzetten. Wij kenden net genoeg van de inlandse politiek om mee te kunnen in zijn verhaal. Toen wij een uur en een half later buiten kwamen hadden wij het gevoel dat Malawi nog vele kansen heeft om uit het slop te geraken. Het hout was klaar. Bollebozen

Gedurende de dag sijpelden de puntjes van onze afgestudeerden binnen van uit Leuven. Cijfers waar de oren van Johan van tuitten. Voor minder dan grote onderscheiding, je leest het goed, grote onderscheiding, doen onze twee meisjes het niet. Allebei, Sien en Eliene, grote onderscheiding. Dikke proficiat. Het is ooit anders geweest ten huize van Johan, zowel als student als als vader.

Zondag 06 juli: Independent day
Dus te voet naar de Kuchawe in. Heen en terug is een hele tocht. Maar onze meisjes hebben dat vrij vlot gedaan. Het weer was heel goed, steeds een stralende zon. Boven was het heerlijk vertoeven. Het eten smaakte, honger is daarbij de beste saus. Wij waren wat langer blijven zitten dan gewoonlijk. Toch wat schrik om de terugtocht aan te vatten? Maar net voor het donker werd, waren wij terug.

Dinsdag 08 juli; starten met het project: kinderen testen.
In onze zoektocht wat onze meisjes konden doen, stond op ons verlanglijstje: alle kinderen testen, zowel gewicht, lichaamslengte als enkele intellectuele opdrachten, gaande van kleuren herkennen, vormen natekenen, puzzels maken. Het is natuurlijk een hele karwei om bijna tweehonderd kinderen aan verschillende testen te onderwerpen. Maar wij proberen vijfentwintig kinderen per dag te nemen. Dan hebben wij 7 à 8 dagen nodig om ze allen te testen. Dat moet lukken. Het is heel intensief werken. Wij hebben geluk want onze jonge dames kunnen heel zelfstandig werken, stellen zelf de testbatterij op, na de eerste dag volgt er een evaluatie en de test wordt bijgesteld. Wij gaan op het eind een schat van gegevens hebben die ons moeten helpen om nog beter onderwijs te verschaffen. Iedereen zal beter op zijn plaats kunnen zitten. Wat ook opvallend is, is dat de leerkrachten, bij het zien van de testen, nu beter inzien wat wij verwachten wat een kind moet kunnen en kennen.

Donderdag 10 juli: wij nodigen onszelf uit bij een leerkracht.
Wij willen iedere leerkracht eens bezoeken. Zo hebben wij enig idee hoe zij leven. Joyce, de leerkracht die wij bezochten, is een van de beteren. Zij is ruim behuisd, toch naar Malawische normen. Zij had een eetmaal klaargemaakt voor ons. Een middagmaal, maar wat tegenviel was dat zij het deze morgen had klaargemaakt. Rijst, een luxeproduct hier, witte kool en een ei. Koud. Als dessert een banaan. Zo’n maal nuttigen is toch wat speciaal. Hun manier van werken! Eerst worden de gasten bediend, wij krijgen een lepel om mee te eten. Dan kijken zij naar ons hoe wij eten. Niemand zegt iets. Er komen alsmaar meer mensen en kinderen in de kamer binnen. Wij zaten op het eind met twintig in de ruime kamer, wij op een stoel, zij met zijn allen op een mat. Sam, een andere leerkracht, had zichzelf ook mee uitgenodigd. Hij is buurman van Joyce. Een poos later beginnen zij te eten. De kinderen , de volwassenen, allen rond de rest van het eten. Zij eten met de handen, geen borden, onmiddellijk uit de kom. Na de maaltijd gaan wij naar de school terug voor de voetbaltraining. Sam had zijn middagmaal van de school opzij laten zetten, en eet nu verder uit een overvol bord. Wij zijn gelukkig als hij zegt, ergens halverwege, dat hij de rest later zal opeten. Het is heet op het voetbalveld. De dag is druk en lang geweest. Vermoeid en tevreden keren wij terug naar Zomba. Sommigen van ons zullen hun kortstondige darmproblemen aan deze maaltijd wijten.

Vrijdag 11 juli, de Vlaamse feestdag
Hier is er van feesten geen sprake. Met de fiets naar Sitima, testen afnemen, de volgende week voorbereiden omtrent voedsel aankopen, menu’s bespreken. Volgende week is ook de laatste week van de tweede trimester. Dan gaat de school voor vier weken dicht; vier weken die wij grotendeels in Vlaanderen zullen doorbrengen. Wat heel verheugend is: ze zijn intens begonnen met stenen maken. Soms zijn ze met twee, soms met vier. Een man kan 400 à 500 stenen per dag aanmaken. Op dit moment zijn er ongeveer een zesduizend stenen gemaakt. Vrouwen brengen het nodige water van de dichtbijgelegen waterpomp. Het is een heel procedé. Eerst de grond klaarmaken. Gewone grond wordt losgemaakt, water aan toevoegen en met de voeten goed kneden. Daarna wordt de natte aarde in een vorm gegoten, vast geklopt en omgekapt op de grond om te drogen in de zon. Later worden deze stenen dan mooi gestapeld, een modderlaag erover, om de warmte vast te houden, met onderaan openingen waarin hout gestookt wordt om de stenen te kunnen bakken.
Tot volgende week

Jaargang 2 week 14: van zaterdag 28 juni tot vrijdag 4 juli 2008

Website: www.yocevim.org
Rekeningnummer: 000-0000004-04 YOCEvim
met de vermelding L82164 en YOCEvim
m.m.v. Koning Boudewijn Stichting
Stortingen vanaf 30 euro op jaarbasis krijgen een fiscaal attest

DONDERDAG 26 JUNI
Nog even terug komen op de aankoop van een stuk grond. Wij hadden het al gezegd dat wij een afspraak hadden om ons contract te tekenen en te betalen. Wij waren blijkbaar verwacht want in een mum van tijd waren al de mensen, nodig om tot een deal te komen, present. Er was een extra getuige omdat de Mfumu niet mocht getuigen voor de vrouw. Hij moest neutraal (?) zijn. Wij zaten op een blok hout, de anderen zaten gewoon op de zandgrond. Heel de ‘plechtigheid’ bestond erin om het geld te tellen en proberen een stempel te zetten op de door ons getypte overeenkomst, contract is een te groot woord. Het moedertje liet alles over aan de mannen om de zakelijke kant te regelen. Na lang tellen was het grootste probleem de stempel van de gouverneur op het document te krijgen. Het ontbreken van een harde, effen ondergrond was daar mee de oorzaak van. Onze boomstam was het hardste en meest egale oppervlak. Ook leek de stempel niet meer in al te goede staat. Uiteindelijk stopte men na drie pogingen. Wat duidelijk te lezen moest zijn, was alleen met veel goede wil te lezen. Vertrouwen moet je hebben in zulke omstandigheden. Soberder, eenvoudiger kan het niet. Het zegt iets over de mensen. Geen eigendomspapieren, geen notariële akten. Zelfs geen handtekening van de eigenares, alleen de stempel van een hogergeplaatste Mfumu. Wij verlieten de mensen en knepen elkaar eens in de hand. Sitima had er een stuk landbouwgrond bij voor het kweken van groenten.

Zaterdag 18 juni
Wij gingen naar het postkantoor en daar lag een briefje in van FedEx met de melding dat zij een pakje hadden voor ons. Onmiddellijk opgebeld, en ja, hij wist nog heel goed van dat pakje. Het kantoor was normaal gesloten maar hij wou naar het kantoor komen om ons het pakje te overhandigen. Na een kwartier hadden wij het pakje in handen. Jij kunt wel denken dat wij eerst dachten dat het pakje voor ons bestemd was, maar toen wij het zagen wat het was, waren wij mogelijks nog blijer dan dat het voor ons bestemd zou geweest zijn. Ludwine, onze eerste bezoekster van het jaar had wel 400 foto’s opgestuurd die wij mochten uitdelen aan de mensen die zij ontmoet had.

Maandag 20 juni
De foto’s in Sitima uitgedeeld. Hun blijdschap, hun enthousiasme, hun kreten, hun lach, het was allemaal veel groter dan wij hadden verondersteld. Van Davidson,van nature een grapjas, kun je je daar iets bij voorstellen: breeduit lachen, roepen naar een collega, dansen, maar ook de ‘cook’ de lange vrouw die naast de school woont, de vrouw die geboren was, denken wij, met een ernstige blik, die ging totaal uit de bol, nog erger dan Davidson: kreten van blijdschap, dansen, springen dat de foto’s zelfs even uit haar handen glipten. Wij hebben enkele foto’s genomen van de taferelen. Nadat wij de foto’s uitgedeeld hadden, viel het op dat, toen wij ons fotoapparaat uit onze zak haalden, dat iedereen op de foto wou staan. Want, dachten zij nu, het is toch mogelijk dat wij het resultaat zien van de occasionele fotograaf. Een aantal hadden wij onderweg uitgedeeld, en ook hier grote jolijt. Waarlijk, Ludwine, je hebt vele zielen echt blij gemaakt. Naast eten en kledij zijn foto‘s, waar ze zelf opstaan, het meest gegeerd. Het was Sam die opperde, voor wij het gesuggereerd hadden, dat de foto’s waar er vele mensen of kinderen opstaan dat die in de school moesten blijven. Ook ons personeel in Zomba was in de wolken. Als wij zegden dat wij foto’s van hen hadden, lieten zij alles vallen, en keken zij minuten lang naar de foto’s. Gelukkige mensen zien is heel fijn.

Woensdag 02 juli
Onze twee pas afgestuurde studentinnen komen aan; Sien en Eliene komen op bezoek voor een goede veertien dagen. De communicatie verliep soms wat stroef omdat zij volop in de examenperiode zaten en omdat wij niet goed wisten wat zij graag zouden doen, wat zij kunnen doen. Werken met echte vrijwilligers is voor ons nog wat moeilijk. Wij hebben graag dat echte vrijwilligers in groep komen, ondersteunt door ervaren mensen vanuit Vlaanderen. Tot hiertoe zijn de bezoekers allemaal op eigen houtje gekomen, allen wel bereid iets te doen voor de lokale bevolking. Ook deze twee meisjes. Hun vliegtuig was stipt op tijd. De vlucht was perfect verlopen maar het blijft een zware vlucht. Je bent algauw meer dan 24 uur onderweg om vanuit Turnhout, Hoogstraten in Zomba te geraken. De eerste nacht hebben zij de klok rond geslapen.

Donderdag 03 juli
Kachere school vraagt hulp. In dezelfde week twee keer foto’s uitgedeeld. De meisjes hadden van Reinhilde en Marcel foto’s meegekregen om uit te delen. Weer dezelfde taferelen: jolijt, kreten, samentroepen, lachen… Bij sommige kinderen moest je tonen waar zij stonden. Als je nooit in een spiegel hebt gekeken dan weet je niet hoe je er zelf uit ziet. Hun kleedjes zijn hun enige houvast. Ook hier moesten wij de gulle gevers in hun naam van harte danken om de foto’s. Het is goed dat de mzungu (de blanke) zijn woord houdt. Kort na de middag, terwijl de leerkrachten voor de zoveelste keer naar de foto’s keken, werden wij naar buiten gevraagd: de coördinator van het lager onderwijs in de streek wou ons spreken. Hij had zich goed voorbereid. Ja, vroeg hij zich af, jullie hebben hier een mooi project maar wat als de kinderen zeven jaar zijn, waar moeten zij dan naar toe? De kortst bijgelegen school is de lagere school van Kachere. Daar zijn er een drietal gediplomeerde leerkrachten aangesteld om aan vier leerjaren les te geven. De gebouwen zijn een drietal jaren geleden inderhaast uit de grond gestampt. Te gehaast, het zijn heel primitieve gebouwen, nog veel slechter dan de gewone gebouwen van de mensen. Geen stenen, geen cement, alleen palen die niet te dicht bij elkaar staan, en daarop een strooien dak dat lekt. Wij hebben eens een paar foto’s gemaakt van de gebouwen na een fikse regenbui. Op de website kun je deze foto’s zien. Op een ervan zie je Mieke en een eend bij een plas water in de klas staan. De eend wou haar bad nemen in de plas, wordt gestoord door Mieke en druipt af. Maar het zegt iets over de staat van de klassengebouwen. Het gevolg is ook dat er tijdens het regenseizoen weinig les gegeven wordt. Stilaan waren wij het er over eens dat ons volgend project het oprichten van een tweede kleuterschool zou zijn. Onze redenering is de volgende: als je een lagere school helpt dan zijn er al een hele boel kinderen verloren voor het onderwijs omdat zij door ondervoeding, door ziektes en door een gebrek aan hersengymnastiek blijvende hersenletsels oplopen. Als wij zorgen dat wij kinderen afleveren die op zevenjarige leeftijd over een gezond lichaam en getrainde hersenen beschikken dan maken zij hun weg wel doorheen de lagere school, hoe erbarmelijk die lagere scholen er ook kunnen uitzien. Nu vroeg de coördinator, naar ons gezonden door de overheid, hulp bij de uitbouw van de Kachere primary school. Wij antwoordden dat zij een goed plan aan ons moesten voorleggen en dat wij dat dan kunnen bespreken met elkaar. Wij moeten onze budgettaire mogelijkheden in de gaten houden. Voor alles willen wij enkel die dingen beloven waarvan wij heel zeker zijn dat wij die kunnen nakomen. Tot nu toe is dat volledig gelukt en het schept ook een heel goede vertrouwensband. Voor ons wil dat in feite zeggen: is er al voldoende steun van uit Vlaanderen om een dergelijk project er bij te nemen? Het zou volledig passen in ons doel om meer hersenen te geven aan Malawi. Met onze eigen middelen kunnen wij nog een kleuterschool, à la Sitima, oprichten. En zo twee projecten kunnen wij in stand houden. Maar als wij meerdere projecten opzetten dan zijn er niet alleen de kosten van de gebouwen en de lasten van het dagelijkse onderhoud, maar ook moeten wij een soort management uitbouwen die de verschillende projecten opvolgt. En dan beginnen de echte onkosten van transport, administratie, managers die heel duur zijn, en hun onkosten.

Vrijdag 4 juli
Met de fiets en de meisjes naar Sitima. Prachtig weer, de ideale dag voor onze meisjes om hun conditie te testen. Zoals verwacht vlogen wij naar Sitima. De terugweg was, ook zoals verwacht, andere koek. Als je dan nog even vergist van weg en je laat je deugdelijk naar beneden glijden en eens beneden komen ze je vertellen dat je in de verkeerde richting rijdt, dan kan die laatste beklimming die wij allen te voet moeten nemen, heel zwaar zijn. Maar het scherpt de conditie. Na twee weken zullen zij niet meer kunnen vatten dat zij zo afgezien hebben op de terugweg. Voorts zijn er geen aanpassingsproblemen. Zondag doen wij het plateau naar de Kuchawe voor een lunch in buffetvorm. Heerlijk zo een zondag en wij kunnen iets extra verwachten want het is hier de nationale feestdag.

Tot volgende week
Mieke en Johan

Jaargang 2 week 13: van zaterdag 21 juni tot vrijdag 27 juni 2008

YOCE en YOCEvim
Website: www.yocevim.org
Rekeningnummer: 000-0000004-04 YOCEvim
met de vermelding L82164 en YOCEvim
m.m.v. Koning Boudewijn Stichting
Stortingen vanaf 30 euro op jaarbasis krijgen een fiscaal attest

Zaterdag 21 juni: aankoop romantisch plekje.
Met de fiets voor de tweede keer op rij naar Sitima voor de laatste besprekingen omtrent de aankoop van een stuk grond op een romantisch plekje. Zoals wij al lieten doorschemeren hebben wij een overeenkomst bereikt. Wij hebben een voorschot betaald. Hier komen nauwelijks documenten bij te pas. De burgemeester (de Mfumu) treedt op als getuige voor de eigenares. De Mfumu schreef haar naam Malyia Luka en onze getuige schreef haar Maria Luka. Zij hebben hier ook iets met de R. Een van de meisjes die hier op bezoek komt schreef haar eigennaam als Frola. Maar terug naar de geplogenheden om een stuk grond te kopen. Wij kunnen het eigenlijk niet kopen maar enkel leasen. Na 33 jaar kan de overheid het stuk terug opeisen. Maar, zegt de advocaat, normaal zegt de overheid dat je het stuk kunt houden, en dan heb je het weer voor 33 jaar. De Mfumu gaat met onze getekende papieren naar de Mfumu van het district, een soort gouverneur, en nu donderdag wordt er betaald en is het stuk van 1ha7 van ons voor 33 jaar. Een leuke zorg bij.

Zondag 22 juni: weer naar de Kuchawe
Op zondag gaan wij graag uit eten. De laatste tijd gaan wij regelmatig naar het beste restaurant van Zomba omdat het eten er goed is maar vooral de buffetvorm staat ons aan. Wij kunnen dan eens goed vis eten, iets wat wijzelf niet meer klaarmaken omdat wij er slechte ervaringen mee gehad hebben. Ook het dessert is voor ons heel aantrekkelijk. Al kun je niet vergelijken met onze keuken en onze patisserie. Het buffet kost een goede 12 euro. Voor hier is dat veel geld maar om een drukke week af te sluiten is het een heel leuk intermezzo. Zondag twijfelden wij even om te gaan omdat het weer overtrokken was. Wij zitten graag buiten. En de Kuchawe ligt op 1700 m hoogte, daar dus nog een paar graden frisser. Maar wij informeerden of het buffet was en zo ja dan zouden wij toch gaan. Wij hadden al 7 km gelopen en dus werd de tocht met de auto gedaan. Het eten was nog meer verzorgd dan anders. Mieke had het onmiddellijk gevoeld en gezegd. En wat bleek: een mzungu (een blanke) had een (grootschalig) project opgezet voor Malawische koffie, deze koffie zou bij de beste van de wereld behoren. Hij kwam zijn koffie promoten in de Kuchawe. Na het buffet was er een korte plechtigheid waar enkele prijzen werden uitgedeeld met de onvermijdelijke speeches. Terwijl wij aan het eten waren komt er een man van het Indisch type naar ons om een goede dag te zeggen. Hij vraagt wat wij doen, ‘hebben wij een NGO?’. Wij zeggen dat wij dat wensen maar dat er is iets misgelopen met onze aanvraag. “Oh, geef mij de gegevens eens en in één dag heb je je registratie??!!?!”. Een man van onze leeftijd, misschien iets jonger, klein van postuur, verzorgd. Hij deed Johan aan een vriend in Vlaanderen denken. Na het eten worden wij gevraagd om naar ander terras te gaan om de koffie te proeven. In afwachting van de start gaan wij zitten aan een tafeltje in de zon met een tas koffie. Een ober brengt een bord vol met de lekkernijen van het buffet naar onze tafel. Wij zeggen dat het een vergissing moet zijn maar de ober wijst in de richting van het Indisch mannetje die in onze richting komt aan gelopen. ‘Mag hij bij ons aanzitten?’. Dan volgt de ene grootspraak op de andere. Hij heeft de telefoonnummers van de drie presidentskandidaten van Malawi. Hij wil niet bij de eerst volgende verkiezingen maar bij de verkiezingen in 2014 de running-mate zijn van de president. Maar als Johan hem zegt dat hij dan nu de winnaar moet steunen, voel je de vertwijfeling. Daar had hij blijkbaar nog niet aan gedacht. Wie gaat de verkiezingen winnen, volgend jaar? Hij woont in Leicester in Engeland. Hij vertrekt op 7 juli naar Engeland. Hij wil daar een groot feest geven. Als jullie in België zijn, bel mij op en kom naar Leicester, ik geef daar een groot feest. Jullie zijn uitgenodigd! Muluzi, een van de kandidaten president, zal er zijn. Wij zeggen hem niet dat wij nauwe contacten onderhouden met Callista Chimombo, die gekozen heeft voor de huidige president Mutharika en niet voor de vorige president, Muluzi. De speeches beginnen voor de promotie van de koffie. Onze brave kleine man gaat nog wat door en samen met hem besluiten wij naar boven te gaan om de speeches te aanhoren. Onze man blijft de aandacht trekken. Wij blijven op een afstand staan maar hij gaat tot vlak voor de spreker staan. Hij begeleidt de spreker, met handgeklap, met een Yééh, met geknik. Nog een beetje, denken wij, en hij neemt de spreker het woord af. Onze man heeft een probleem. Wil absoluut opvallen. Is zijn verkiezingscampagne voor 2014 al begonnen? Je kan wellicht niet snel genoeg beginnen. Als de spreker gedaan heeft kan de kleine Indiër het niet laten het woord te nemen. Hij zegt dat hij de campagne steunt en hij schenkt … (een kleine aarzeling…) 5000 MK, minder dan 25 euro. Een flauw applaus, een mengeling van beleefdheid en de ontgoocheling over het bedrag. Gelukkig hield hij het kort, het zou te pijnlijk geworden zijn voor de ongevraagde spreker. Hij geeft nog zijn adres en telefoonnummer en wij gaan door. Als maar één tiende waar is wat hij allemaal vertelde is het de moeite waard om contact te houden. Wij gaan het niet doen.

Maandag 23 juni en donderdag 26 juni: de jonge moeders
De vergadering voor de jonge moeders (en de meestal afwezige jonge vaders) in de vijf dorpen gaan in een snel tempo door. In Padoko, het kleinste dorpje, kwamen er voor het eerst enkele kritische vragen voor de azungu (de blanke) die zegt dat de kinderen goed en gevarieerd voedsel moeten krijgen. Maar, was er een vraag, wat als er niet genoeg geld is om goed voedsel te kopen? Ja, was ons antwoord kort, wij hebben niet een oplossing voor alle problemen, geef je kind het beste voedsel dat jij hem kunt geven. Ongeloof oogsten wij toen we zeiden dat er mensen, wetenschappers, zijn die denken dat wij de ontwikkeling van de hersenen van een kind kunnen beïnvloeden zelfs voor de geboorte. Wij geloven dat ook maar voor de meeste moeders was dat toch een brug te ver. Johan voegde eraan toe dat dit niet het voornaamste was, maar dat het belangrijkste werk na de geboorte komt. In een andere gemeente vroegen ze wat te doen met de kinderen als ze het schoolgeld (= minder dan een halve euro per maand) niet kunnen betalen. Dit is voor ons natuurlijk ook een probleem; wij komen voor de armsten en juist de armsten worden uitgesloten door het schoolgeld. Maar niet wij vragen het schoolgeld, wel de CBO met wie wij nauw samenwerken. Zij zijn gesteund door de overheid. Voor de goede werking van de CBO is het goed dat er schoolgeld betaald wordt maar die echte schrijnende gevallen moeten wij toch kunnen helpen, zonder dat anderen daar van zullen profiteren. Hieronder de speech die wij (in Johans’ keuken-Engels) in de vijf gemeente hielden.

Dear Afumu, our greetings to all of you,
We have an organisation, called YOCE (Youth, Orphan, Care and Education) the mean aim is the following: We will help you that your child can grow up as good as possible during his six first years of his life. There for we think about three things:Good healthiness; Good food; and good education. When your child had a good education it can do something in return for his/her community for her/his country and so the community and the country can develop very well and faster. TCE (total control epidemic, de medeorganisator) will inform you about good food and good healthiness, and we thank them for their support. We will inform you about education. Between three and six year you can send your child to the Nazareth School in Sitima. And we hope you all do it. We try to give them good food, in the next future a doctor is coming to look after the healthiness of your child, and we help the eight teachers to do their job well. In the next future we try to build two new classrooms, a kitchen, and a cabinet for the doctor. We will also build a big veranda. And maybe we start a project for a youth centre. This all is for the children between three and six years old. But the two first years of human live are the most important for his or her development. And then you, mothers and fathers, are responsible for the good healthiness, for the good food and for a good education. So what about the education: You can do a lot of things for your baby, you are the first teacher of your baby: It is a very good thing that you are almost all the time with your baby. A lot of the time you take your baby on your back. That is very good for the baby. But you can do more during what we call ‘quality time’ for your baby:When you look to your baby, when there is eye contact with your baby, you can play with your baby, try to make your baby laughing, caress him, touch her. Move his of her arms, legs, head, fingers, toes and so on. This all you can do during five, ten minutes and that four, five times a day. And during the whole day you can talk to your baby. Talking to your baby is educating (stimulating) his brains. Also for your child, older than six years, you can also do a lot of things: First of all, send him or her to school; Give your children food as good as possible and give them not to heavy work. The parents are there for the children and not the opposite. At the end we repeat you are the first teacher of your child, take care of it, it is a work of every day. Zikomo (thank you)

Als Johan zegt dat je de baby kan aaien, doen lachen enz dan neemt hij een kind van een jaar of drie dat daar in de buurt is en doet hij het voor tot groot jolijt van de jonge moeders. Nog nooit gezien zoiets! Een man die met een kind speelt!!! Juist voor de meeting met de jonge moeders en vaders, hadden wij een afspraak met de eigenares van de lap grond maar daar berichten wij volgende week over. Geniet van de zomer
Mieke en Johan

Jaargang 2 week 12: van zaterdag 14 juni tot vrijdag 20 juni 2008

YOCE en YOCEvim

JUST DO IT

Rekeningnummer: 000-0000004-04 YOCEvim

met de vermelding L82164 en YOCEvim

m.m.v. Koning Boudewijn Stichting

Stortingen vanaf 30 euro op jaarbasis krijgen een fiscaal attest

Woord vooraf: op vrijdag ek 27 juni om 19u30 SPELEN : DEVON REX, BLUE FOXX en DJ TANGO in De Gilden in Turnhout ten voordele van ons project YOCEvim. Allen daarheen!!!!

Mag ik beginnen met de laatste dag van de week? Op vrijdag 20 juni heb ik samen met Mieke mijn eerste fietstocht gemaakt. De dag voordien hadden wij de fietsen gekocht. Een tweedehands mountainbike, maar in uitstekende staat. Wij waren overmoedig en trokken niet alleen onmiddellijk naar Sitima maar ook nog naar het zeven km verder gelegen Umodzi School om verder af te spreken met onze dokter. Als een jonge vogel vloog ik de eerste heel steile helling af. De wind, de zon, de ochtendfriste omhelsde mij. Puur genot. Je waant je een onoverwinnelijke god. Heerlijk. De handen op de remmen want de snelheid zou te hoog worden en na één jaar niet meer op de fiets gezeten te hebben... Enkele keren liet ik de remmen los, als de helling iets minder steil was en onmiddellijk vloog ik echt. De eerste km in een minuut. En nog geen trap gegeven, letterlijk dan. Maar ook de rest van onze tocht naar Sitima voelde ik mijn pedalen niet. En ook Mieke trapte dat het een lieve lust was om te zien. Euforie, wat zijn wij toch in goede conditie. Het ging te vlot, wellicht ook omdat de wind in de rug zat en de weg steeds in dalende lijn liep tot in Sitima. Heerlijk. Zorgen maken om de terugweg was moeilijk omdat het te vlot liep. Ik voelde mij 25. Fris als een haantje bereikte ik Sitima. Ook Mieke leek nauwelijks getekend door de inspanning. Het losse zand deerde nauwelijks. Minder dan veertig minuten voor 14 km. En dan hadden wij nog een km op een haast onberijdbare weg gereden. Tijdens de rit heen en terug naar de Umodzi school voelde ik weer dat ik zestig was en toen ik later in namiddag thuis kwam was het gemiddelde van mijn dag weer zestig jaar. Wind mee en heel veel bergaf op zanderige grond, is gevaarlijk bij de heenrit want dat wil zeggen dat de terugweg veelal bergop is, wind tegen en op zanderige grond met als slot een steile helling die zelfs te voet met de fiets in de hand heel moeilijk te nemen is. Johan

Zaterdag 14 juni: Nog een stuk grond:
Het eerste stuk grond, nauwelijks een halve hectare groot, dat wij bezochten, lag aan een water. Het tweede stuk grond dat wij bezochten was goed 1,5 ha groot. Het was een heel romantische plekje, bij een rivier met een waterval en een rots waar mensen komen om (zich) te wassen en het ligt op een boogschuit van Sitima. Waarschijnlijk zullen wij dit stuk kopen; Het kan dan dienen als een kweekplaats voor groenten en eventueel kippen. In onze zoektocht naar landbouwgrond voor onze boerderij zijn wij, voor de derde maal, naar een stuk grond gaan zien, in totaal lag er voor 5 misschien 6 ha grond. Als er water en elektriciteit kan naartoe gebracht worden dan is dat een ideale plaats voor een boerderij op te starten. Hier geen romantiek, gewoon een goed en grote lap grond. Je zult het niet geloven, lieve lezer, maar alle drie begonnen zij met eenzelfde openingsbod. Ik moet er eerlijkheidshalve bijzeggen dat het laatste (grootste)stuk in eerste instantie maar de helft van zijn stuk wou verkopen. Maar geef toe dat is toch merkwaardig, een halve hectare, een anderhalve hectare en 3 ha en telkens begint men met een ongelooflijk zelfde hoog bod. En alle drie spelen zij komedie dat de beste Vlaamse acteur zou doen blozen over zijn eigen acteertalent. Maar eens zij voelen dat wij een grens stellen waar wij niet over willen gaan dan toveren zij hun mooiste glimlach op hun gezicht verdraaien hun argumenten zodanig dat het wij vanzelfsprekend moeten vinden dat zij tevreden zijn met een vierde of minder van hun vraagprijs. Hier was de brave man zijn waar aan het aanprijzen en dit was goed en dat was goed en je kan dat daar doen, en alles ging van een leien dak lopen. Toen wij bij minder dan een vierde van de prijs halsstarrig bleven volhouden dan herinnerde hij zich plots dat wij een kleuterschool hadden en dat wij het beste wilden voor de mensen van Malawi (zaken die hij vernomen had van Callista Chimombo) en om die redenen kon hij akkoord gaan met deze prijs. Voor een naiëve Johan is het moeilijk onderhandelen. Gelukkig zijn wij met twee en spreken wij vooraf af. Later ongetwijfeld nog meer over deze pogingen om een lap landbouwgrond aan te kopen.

Maandag 16 juni en donderdag 19 juni:
Onze eerste vergaderingen voor jonge moeders van Sitima (16 juni) en van Majanga (19 juni); Omdat de opvoeding van jongere kinderen primordiaal is in ons project moeten wij ook oog hebben voor de eerste twee levensjaren van het kind; daarom deze vergaderingen voor jonge moeders en vaders en voor de vrouwen in verwachting ook de partners waren uitgenodigd. Om het geheel aantrekkelijk te maken gaven wij een sobere maar gezonde en dus gevarieerde maaltijd: geitenvlees, rijst, een groene groente bereid met een ajuin en tomaat. Een eerste opmerking is dat er geen mannen te zien waren. Wel zusjes die met hun jonge zus kwamen maar geen vaders, alsof zij beschaamd zijn dat zij mee instaan voor de opvoeding van hun kind. Een tweede opmerking is dat de start op zijn Malawisch, dwz traag, gebeurde. Afspraak om 1u30 en om 2u15 zaten er een viertal moeders met kind. En wij verwachtten op zijn minst 25 moeders. Maar ook hier hebben zij een eigen systeem: de Mfumu belt (= kloppen met een ijzer op een pandeksel). Naargelang het ritme weten de mensen dat het om een overlijden gaat, om een mededeling van de burgemeester (Mfumu) of voor een vergadering. Dus kloppen maar. Na een kwartier komen de jonge moeders opzetten en algauw zijn zij er ongeveer allemaal want wij tellen een veertigtal jonge moeders. Wij werkten samen met TCE (Total Control Epidemic), een door de overheid gesubsidieerde organisatie), zij houden zich bezig met alle epidemieën, met als hoofdthema Aids-preventie maar ook voor de andere ziektes, zoals malaria en wat goed is, zij besteden veel aandacht aan voeding. Johan begon met een korte speech omtrent de opvoeding van babies, daarna volgden nog een paar korte woordjes en dan was het hoog tijd voor wat zij noemen ‘energizer’ d.i. een intermezzo met een komische act tussen twee saaie en educatieve informatiesessies. Energizer, een mooi woord. Het is lachen geblazen met de act, al herkennen wij dezelfde elementen als bij vorige feesten. Op donderdag hetzelfde tafereel alleen hier waren de moeders wel op tijd. Het is alsof Sitima het grootste dorp wil zeggen, roept ons maar als er weer iets te doen is. En in het kleiner dorp gebeurt er zo weinig dat de bewoners, als er dan eens iets gebeurt, als eersten erbij willen zijn om toch maar niets te missen.

Dinsdag 17 juni:
Wij kopen een baal tweedehands kledij van 15 kg. De dag voordien waren wij een kringloopwinkel binnengestapt die kledij verkoopt in balen van 15, 50 en zelfs 100kg. Wij kochten een baal beertjes en poppen voor 20 euro. Het etiket is karig met zijn informatie: Toys. Op andere etiketten stond ‘kledij voor vrouwen’, varia enz. Maar over de kwaliteit heb je het raden. De kwaliteit van onze beertjes en poppen was heel bevredigend. Wij waren gegaan voor kinderkledij maar dat was niet voorhanden. ‘Kom morgenvroeg eens terug dan kan er een nieuwe lading binnen komen.‘ Een telefoon leerde ons dat er nog niets toegekomen was. Omdat wij ‘s avonds langs kwamen, gingen wij een kijkje nemen. ‘Wat gebeurt er hier?’ Zoveel volk, vooral vrouwen. En er was niets meer in de winkel dan de dag voordien en toen was er nauwelijks volk. Maar luttele minuten later wisten wij het. Een middelgrote vrachtwagen, vol geladen met balen kledij, kwam eraan. Het lossen was een schouwspel op zich. De vrouwen en mannen die daar wachtten, willen een goede baal voor hun om, wij veronderstellen, te verkopen. Het is een typisch Malawisch tafereel. De balen van 50 kg en meer worden binnen gedragen door sterke schouders. Maar dan komen de balen van 15 kg. Trekken en sleuren, roepen en tieren, de vrachtwagen is volledig omsingeld. Vrouwen trekken aan de balen, proberen het etiket te zien en volgen dan hun baal. Hun broodwinning staat op het spel. Maar het spel is hard want de man op de wagen gooit de balen van op zijn wagen het volk in. Een baal belandt voor de voeten van Johan. Drie vrouwen duiken naar de baal. De struiste ligt in pole-position, want zij ligt pal op de ba(a)l en omklemt hem volgens de regels van de kunst, Van der Sar kon het niet beter. Twee anderen proberen hem van onder haar te trekken, de plastiek scheurt, maar de struise vrouw heeft geluk want de twee vrouwen trekken elk aan een kant. De keeper blijft een poos onbeweeglijk liggen en de twee andere vrouwen zien het nutteloze van hun poging in en laten los. Het schouwspel heeft amper een minuut geduurd. De winnares glundert. Elders gebeurt het zelfde, het echte Malawi is hier te zien: chaos, wanorde, weinig of geen spelregels (toch niet voor een leek) maar uiteindelijk is iedereen zonder slag of stoot tevreden, ook zij die nu naast een baal gegrepen hebben. Volgende keer beter. Plots landt er een baal met kledij voor jongens tussen 7 en 14 naast Johan. Hij legt er zijn hand op, even overleggen met Mieke, ja wij houden hem ook al is het niet echt ons ding. Niemand die nog een hand uitsteekt naar onze baal. Langs een achterpoortje betaalt Mieke en wij zijn bij de eersten weg. Wij beseffen dat wij nu geluk hebben gehad. Een baal sport of een baal kinderen van 0 tot 7 jaar op kop tikken, zal niet gemakkelijk zijn. Wij zullen proberen met op voorhand te betalen. De kwaliteit is heel bevredigend. 80 stukken voor ongeveer 40 cent per stuk. Van jeans broeken tot voetbalbroeken, t-shirts, truien enz…
Wij zijn zinnens deze baal aan onze CBO te geven, die het mag verkopen aan de inkoopprijs (te berekenen volgens gewicht) en dat geld dan gebruiken om aan micro-financiering te doen. Zo komt er ook schot in onze economische component.

Woensdag 18 juni:
De dag nadien was een gelijkaardig tafereel waarschijnlijk te zien met vissen. Maar hier waren wij te laat, de vrachtwagen vol vis, was al gelost.

Vrijdag 20 juni:
Veertien dagen terug hadden wij afgesproken dat de dokter met de CEO van de Umodzi School zou praten over de aankoop van medisch materiaal en onze rol daarin. Maar, zo vertelde hij, had hij gisteren twee maal een platte band gehad en zo had hij de CEO niet kunnen spreken…Over de dertien dagen daarvoor heeft hij het niet gehad. Een nieuwe afspraak maken dus…En wij iets minder galant de fiets op …Maar dat verhaal ken je al.

Tot volgende week
Mieke en Johan

Jaargang 2 week 11: van zaterdag 7 juni tot vrijdag 13 juni 2008

YOCE en YOCEvim

JUST DO IT

Maatschappelijke zetel YOCE: p.o. box. 971 Zomba Malawi Afrika

Maatschappelijke zetel YOCEvim: DR K. Van Noppenstraat,13 2275 Wechelderzande

Website: www.yocevim.org

Rekeningnummer: 000-0000004-04 YOCEvim

met de vermelding L82164 en YOCEvim

m.m.v. Koning Boudewijn Stichting

Stortingen vanaf 30 euro op jaarbasis krijgen een fiscaal attest (vanaf nu)

I.M. Paula,

Wat een schok. Paula is niet meer. Plots overleden. Hersenbloeding. Ik hou van Malawi, ik koester ons werk hier maar toen ik het nieuws vorige vrijdag vernam, vervloekte ik even Malawi, vervloekte ik even mijn verknochtheid aan ons werk hier. Ik wou op de begrafenis geweest zijn, met al mijn vrienden, kennissen, collega’s van Don Bosco Halle de uitvaart bijwonen. Mijn grauwe droefheid tonen, mijn tranen schenken, de muziek horen, de muren zien trillen, emotie, mijn lijf voelen huiveren, mijn bloed voelen stromen door mijn aderen van vertwijfeling, rauwe smart, wij allen door Paula verenigd en aan het nadenken gezet. Ook dit is het leven, dit prachtig, boeiend, hard leven. Leven is beleven: smart en vreugde, leven en dood. Paula was een van de collega’s waarmee ik het meest omging. Ik leerde haar kennen in een klein schooltje met hooguit 30 leerkrachten. De groep leerkrachten hing, juist door zijn kleinheid, sterk aan mekaar. Middagmalen, kerstdiner, schoolreizen, eindejaarsdiner, allemaal momenten waar wij heel veel plezier maakten. En Paula liet zich dan niet onbetuigd. Zij was een vrouw met enkele aantrekkelijke tegenstellingen: zij was een heel werkzame, bekwame leerkracht, maar zoals gezegd als er gefeest moest worden zat zij op zijn minst op de eerste rij, liever nog kroop zij mee op het podium, desnoods op een tafel om te zingen en te dansen. Zij kon verleiden als geen ander, maar, voor zover ik weet, hondstrouw. Als zij ergens binnenkwam dan wou ze dat zij opgemerkt werd en toch was zij een heel eenvoudige vrouw.Toen wij naar ‘de grote school’ in Halle moesten, werden de contacten als vanzelf veel minder. Toch hebben wij nog enkele meerdaagse schoolreizen gedaan met een viertal leerkrachten. Dat was genieten. Het was geen toeval dat de vier leerkrachten allen uit de kleine school kwamen. Die band was groot en bestaat tot op heden nog. Al kan ik nu niet meer deelnemen aan de activiteiten. Soms denk ik dat het leven mij gul bediend heeft. Mijn werk hier, samen met Mieke, in Malawi, voelt aan als een extra dat ik (wij) krijg(en). Mijn twee hoofdopdrachten in mijn leven zijn zo goed als volbracht: mijn drie kinderen zijn waar zij wilden zijn, zij vliegen nu op eigen kracht en voor het lesgeven was mijn lijf niet fit genoeg meer. Als morgen de dood komt aankloppen dan heb ik alle redenen om mij niet meer te verzetten. Het belangrijkste is volbracht. Het zij zo. Maar als ik dan mijn emoties voel bij het vernemen van het plotse overlijden van een leeftijdsgenote, dan vrees ik dat ik nog niet klaar ben met mijn dood. Ik heb altijd gevoeld dat verdriet bij een overlijden van een dierbare ook een beetje het verdriet is voor ons eigen onvermijdelijke dood. Ook al weten wij op dat moment nog niet ‘waar en wanneer‘. Dierbare Paula, wij hebben heel veel genoten van je aanwezigheid. Rust in vrede.
Johan

Aankoop stuk landbouwgrond

Voor de tweede keer willen wij een stuk grond kopen (voor een ‘farm’ te starten) en maken wij een afspraak met de eigenares, telkens waren wij begeleid door een tolk. De eerste keer door een vrouw, ons voorgesteld door Callista Chimombo, de tweede keer door Sam, onze slimste leerkracht. Deze keer hadden wij al een voorbereidende ontmoeting gehad met de eigenares: een oude vrouw, al haar naasten waren gestorven, zes kinderen en haar echtgenoot. Wij schatten ze een beetje onze leeftijd. Ook de plaatselijke Mfumu ( de burgemeester) kwam er bij zitten. Wij discuteerden over de grootte en de prijs. Wij kwamen niet tot een akkoord maar spraken af op zaterdag 07 juni nog eens samen te komen en dan zouden wij ook het land eens nauwkeuriger meten. Maar wat heet nauwkeurig; met een koord van 9 meter hebben wij het stuk gemeten. De oude vrouw had voor deze aangekondigde bijeenkomst een beter kleed aangedaan. Ook had zij een ketting aan met kleine parels. Bij nader inzien bleek het een klassieke paternoster te zijn. Al haar kinderen en haar echtgenoot had zij verloren maar haar fierheid nog niet. Zij riep op de mfumu die haar naaste buur was. Hij moet wat verrast geweest zijn met onze stiptheid, al waren wij 10’ te laat. Hij kwam met zijn voeten nog vol modder en gaf ons zijn elleboog, waarmee hij wilde zeggen dat zijn handen niet proper waren. Toen hij zei dat hij zijn wc aan het opkuisen was, vroegen wij ons tegelijk af of het wel modder was dat er aan zijn voeten hing. Als wij spraken van meten is de Mfumu zijn schoenen gaan aandoen omdat het veld bezaaid was met droge struiken met scherpe pinnen. Het meten was heel moeilijk omdat het lot niet rechthoekig was en wij geen totaal zicht hadden. Mieke bleef eens even achter met een lange stok om zo de positie van het stuk beter te kunnen inschatten. Maar de stok was niet zichtbaar. Toen ging ik terug om een groene vod aan haar stok te binden. Op dat moment zag ik dat Sam aanstalten maakte om een natuurlijke behoefte te doen, maar ik wist niet dewelke. Ik ging naar Mieke en bond de doek om. Ja, nu was de stok zichtbaar. Zo konden wij het stuk verdelen in een rechthoekig stuk en een driehoekig stuk. Toen Mieke terugkwam trapte zij in haar haast in een verse k.. Van Sam? Gelukkig lag er een riviertje aan onze lap grond. Mieke heeft geduldig en grondig haar schoenen en voeten afgewassen. Aan het riviertje waren er jongeren bezig met een grote waterslang en een soort draagbare pomp, met hand te bedienen, een groentetuin te irrigeren. Wij willen het stuk omwille van de rivier, met een prachtige rots waar de mensen (zich) komen wassen. In de buurt is een hoge smalle waterval. Een heel romantisch plaatsje. Na wat rekenwerk, kwamen wij uit op 1 ha 65 are. Voor hun is dat ongeveer 4 ‘acres’. Dan terug proberen een prijs af te spreken en ja hoor, wij komen tot een vergelijk. Het afdingen is mooi. Zij kunnen heel goed komedie spelen. Beginnen heel hoog. Meer dan vijf maal de prijs die wij uiteindelijk willen geven, nog veel meer dan de prijs die de plaatselijke bevolking wil geven. Zij kijkt sip, trekt het lang, haalt de goede punten op. Maar wij hadden vooraf een prijs in ons hoofd waarboven wij niet zouden gaan. Eens zij dat voelde, toverde zij haar vriendelijkste glimlach op haar gezicht en zei dat wij nu buren waren, meer zelfs ‘relatives’. Waarmee ze wilde zeggen: de verkoop is gesloten. Binnen de veertien dagen komen wij terug, wij stelden nog enkele voorwaarden die vooral te maken hadden met de wettelijkheid.

Maandag 09 juni 2008: de eerste koude dag. Iedereen die je aanspreekt, begint er onmiddellijk over. Koud is het nog niet echt, toch niet naar onze normen. De zon is er niet. Van 15° toen wij ‘s morgens vertrokken, tot 20° om 11u00. Maar iedereen loopt nu met zijn dikste jas rond. Het nieuws van ons schooltje is dat Bertha weer al enkele dagen ziek is. Dat zal niet goed aflopen. Zij was naar het hospitaal geweest maar daar konden ze niets voor haar doen. Werner en Karen zijn terug van een heel relaxte trip vooral aan het meer, met diverse watersportactiviteiten en daarna het hoogtepunt het Mvuu-camp, een natuurpark. Op woensdag was het afscheid nemen, maar in de wetenschap dat wij elkaar binnen zes weken weerzien, viel dat goed mee. Het heeft deugd gedaan de onzen nog eens bezig te zien, ook al waren zij maar enkele dagen bij ons en bij ons project. Ook hier stijgen de voedselprijzen. Voor ons project is dat geen onoverkomelijk probleem maar voor de plaatselijke bevolking zal dit op het einde van het jaar en begin volgend jaar zich laten gevoelen. Nu eten de meeste mensen nog van hun eigen oogst maar later op het jaar, wanneer zij moeten investeren in zaden en meststoffen en hun eigen oogst zullen hebben opgegeten, dan kunnen er problemen ontstaan die wij hier nog niet gezien hebben: honger. Daar zullen wij ongetwijfeld nog op terug komen. Tot volgende week
Mieke en Johan

Jaargang 2 week 10: van zaterdag 31 mei tot vrijdag 6 juni 2008

Woord vooraf

Rechtzetting: Wij hebben twee weken geleden twee organisaties aangekondigd, maar o, wat waren wij onzorgvuldig. De muziekavond was niet op 27 juli maar op vrijdag 27 juni!!! Nu eind deze maand dus. Wij willen ons excuseren bij de organisatoren maar ook bij onze lezer(s). Wij trachten per mail dit recht te zetten aan allen die wij op de hoogte gebracht hadden van dit foutieve bericht. De tweede datum was wel juist: Zaterdag 9 augustus rond 18 uur een bbq op de voetbalvelden van Technico in Turnhout Schorvoort.

Werner en Karen
Werner, zoon van Mieke, voor de derde keer in Malawi. Vijftien jaar geleden zette hij voor het eerst voet op de Malawische grond, samen met zijn ouders en zus, toen bleef hij er een jaar. Acht jaar later bezocht hij, als ‘backpacker‘, met een vriend voor drie weken Malawi en nu komt hij zijn moeder bezoeken samen met zijn vriendin, Karen. Stilaan wordt hij een expert, ‘an advice giver’ voor Malawi. Voor ons is het natuurlijk heel aangenaam dat een van de bloedverwanten ons komt bezoeken. Wij zijn bereid ons huis open te zetten voor mensen die wij nog nooit gezien hebben, dus is een zoon of een dochter meer dan welkom. Zaterdag hen gaan afhalen, zondag het betere van Malawi getoond en geproefd, en maandag naar Sitima: stof, hutjes, armoede, aanhankelijke en plakkerige kinderen. Slechts iets meer dan de helft van de kinderen (110) was naar school gekomen waarschijnlijk omdat er een vrije dag voor de lagere school geprogrammeerd stond. Maar Werner en Karen konden zich toch een goed beeld vormen van ons project. Op dinsdag vertrokken zij voor een rondrit van een kleine week. Omdat de regering heel veel huurauto’s nodig had voor een grootse volkstelling (gebeurt om de tien jaar), waren er geen huurauto’s voorhanden en dus zijn zij met het openbaar vervoer gegaan. Het enige wat wij van hen nog hoorden is dat zij, zeven uur later, ter plekke waren, dit was een 120 km verder. Het weer is ideaal, overdag tussen de 25 en de 30 graden en de nachten zijn koel, iets minder dan 15°. Maandag verwachten wij hen terug.

Voetbaltraining
Wij proberen ons voetbalploegje wat nieuw leven in te blazen met de hulp van de twee leerkrachten. Het zijn niet de ideale hulptrainers. De ene is niet alleen technisch heel beperkt maar kent het ‘spelletje’ niet. Hij speelt ook te graag zelf mee maar zijn enthousiasme werkt dan weer aanstekelijk. De andere kent ‘het spelletje’ wel, is technisch sterker maar heeft een zwakke rug. Als hij een oefening voordoet is het een beetje lachwekkend bijna zo erg als Johan het voordoet. Als deze laatste een oefening voordoet dan lijkt het erop dat al zijn kwalen zich tegelijk willen tonen: als hij springt gaat alles omhoog behalve zijn voeten. Als hij een sprint wil tonen dan roept hij zo hard en snel dat iedereen met zijn blik al tien meter verder zit maar in werkelijkheid is hij nog niet kunnen vertrekken, wellicht omdat een wervel wat verkeerd lag, zijn buik in de weg zat, zijn minuscus zich dubbel geplooid had, hij moest hoesten, zijn darmen in een knoop lagen en een kleine Alzheimer om de hoek kwam kijken. Maar de opkomst is zeer onregelmatig en dus loopt het niet goed. Wij willen vooral een meisjesploeg oprichten, maar die 10/12 jarigen worden al te veel opgeëist in de huishoudens: op de kleine kinderen letten, water gaan halen, eten maken enz. Juist om deze redenen mogen wij niet te snel opgeven. De verwachtingen zijn niet hooggespannen. Toen Johan ziek werd, zijn er ook een aantal trainingen geannuleerd. Misschien moeten wij alleen maar de meisjes toelaten op het voetbalveld en moet al de rest van het veld.

Dokter
Vrijdag bij de dokter geweest met een soort contract. De dokter gaat akkoord met onze voorwaarden. Wij hebben hier heel veel geluk. De Umodzi School heeft de dokter in dienst en zij laten toe dat de dokter een halve dag per week in onze school komt werken. Wij geven hem een extra vergoeding maar zijn overeenkomst met de Umodzi school wordt niet veranderd. Elke Kwacha die de dokter van ons krijgt is extra winst voor hem. Dat maakt ook dat het betaalbaar is voor ons. Maar er zijn enkele moeilijkheden. De geneesmiddelen en instrumentarium gaat de dokter aanschaffen op naam van de Umodzi school waar hij zijn hoofdambt heeft. Wij moeten hem of de school dan terugbetalen. Wij hopen dat wij toch zicht blijven hebben op de aankopen. Een tweede belangrijk punt is dat de plaatselijke bevolking niet door onze dokter kan behandeld worden in onze school. De reden is niet onlogisch. De wetgeving verplicht dat een dokterskabinet aan een aantal voorwaarden moet voldoen vooraleer de dokter patiënten kan ontvangen: ‘the clinic’ moet tenminste uit drie kamers bestaan, met het nodige meubilair, sterilisatie mogelijkheden, een ziekbed, een aantal instrumenten, genees-middelen, kortom het moet goed uitgerust zijn. Dat is, voorlopig toch, te hoog gegrepen voor ons. Er komt dan ook een medische inspectie die je al dan niet een vergunning geeft. Als de dokter alleen de kinderen en de leerkrachten van ons schooltje behandelt dan hoeft er niets, omdat je dat gewoon kan zien als dat de dokter een huisbezoek doet. Voor een deel is dat spijtig, omdat het niet evident is een ziek persoon door te sturen naar een kilometers verder gelegen ziekenhuis, waar er dan alleen een assistent dokter of een verpleegster aanwezig is. Organisatorisch vergemakkelijkt dit wel onze taak. Er kunnen duidelijke afspraken gemaakt worden, alleen de kinderen en de leerkrachten. Geen lange wachtende rijen. Het zijn deze heldere afspraken die wij misschien ook nodig hebben om ons voetbalteam uit de grond te stampen. Wij kunnen even uitweiden over deze Umodzi school. Het is echt een modelschool opgericht door een Engels industrieel echtpaar een viertal jaar geleden. Anders dan wij hebben zij daar, met veel geld, een volledige lagere school gebouwd. Onmiddellijk hebben zij tien, twaalf schoolgebouwen neergezet met een aantal huizen voor de leerkrachten enz. Volgens de wet moet het ook zo, wil je dat de overheid de leerkrachten betaalt. Als je zo een organisatie neerzet dan heb je professionele hulp nodig. Alles moet vooraf gepland worden. Dat veronderstelt een enorme kennis niet alleen van de plaatselijke toestanden, van de wetgeving omtrent de minimale eisen voor een lagere school, maar ook over het onderwijs en lagere onderwijs. Onze core business (wij voelen ons niet zo goed thuis in deze nieuwe terminologie) is kleuteronderwijs. Wij hebben een bezoek aan hun kleuterklasje eens beschreven. Wij staan dan op dat gebied veel verder. Zij hebben één mooi geschilderd (door een professionele kunstenaar uit Blantyre) klasje met twee toegewijde leerkrachten voor een zestigtal leerlingen maar zo wel de organisatie als hun leermethode werd door ons als totaal onvoldoende bestempeld. Alle kleuters drie jaar lang hetzelfde laten doen in dezelfde klas is voor ons geen optie. Maar vooral de onderwijsmethode haalt in onze ogen een heel lage score. Niet spelen, niet spelend leren. Nooit denken, enkel het geheugen oefenen. Ook geen variatie, seven days make a week…Sunday, mon…En het is niet gebonden aan een bepaalde school maar je hoort het overal; van de kleinste school tot de betere private schools. Overal hoor je ze de rijmpjes opzeggen, 10 keer, 100 keer, dag in, dag uit, jaar in jaar uit. In de Umodzi school drie jaar in dezelfde klas zitten en dezelfde rijmpjes en tellen opzeggen: van 1 tot 20 en van 20 tot 1, hetzelfde met het alfabet maar neemt er één cijfer weg en zij wijzen naar 14 als zij 13 roepen. En dat na drie jaar alle dagen hetzelfde, geef toe het resultaat is pover. Wij willen een groter rendement. Alle beschikbare bagageruimte van ons en van onze bezoekers gaat naar intelligent speelgoed. Alle soorten puzzels, duplo blokken, lego blokken, houten blokken, blokjes die twee aan twee gelijk zijn of verwant aan elkaar, poppen, boekjes met verhalen, kleurboeken, kleurpotloden, maar ook ‘ik leer tellen’ enz. Misschien nog onvoldoende maar voor een begin krijgen onze leerkrachten heel veel leuk materiaal. Al onze invloed wenden wij aan om onze leerkrachten te laten breken met de traditie van nazeggen, opzeggen. Het is ongelooflijk hoe moeilijk de leerkrachten het de kinderen kunnen maken. Veel te moeilijke oefeningen met letters en cijfers. Het gebeurt allemaal boven hun hoofden. Hopelijk doen de leerkrachten nog meer hun best en maken zij het nog moeilijker als wij er bij zijn. Tot onze ontzetting vernamen wij het schielijk overlijden van Paula V.t. een collega en leeftijdsgenoot van Johan. Wij betuigen de familie ons diep medeleven. Volgende week schrijft Johan een I.M.

Tot volgende week

Mieke en Johan

Jaargang 2 week 9: van zaterdag 24 mei tot vrijdag 30 mei 2008

Woord vooraf
Eerst de broer van Johan een gelukkige verjaardag en een goede aanloop naar zijn zestigste wensen. Ook zijn tante die ongestoord naar de honderd gaat (zoals haar meter trouwens, die is 104 geworden), verjaarde deze week. Haar teller staat nu op 88, en nog heel goed van lichaam en geest. Dikke proficiat.

Elektriciteit
Wij hadden de nationale elektriciteitsmaatschappij Escom gevraagd om een kostenraming te maken om elektriciteit naar ons kleuterschool te brengen. Maar de maatschappij heeft onvoldoende vervoer. Dus dat kan heel lang duren. Het kon rapper als wij de ambtenaar naar Sitima konden brengen. OK, er moest ongeveer 580 m verlengd worden. Hij heeft de kosten (door ons te betalen) op iets meer dan 500 euro geraamd. Wij denken dat wij daarop in zullen gaan. Maar wij stellen de beslissing nog wat uit omdat wij zeker moeten zijn dat de dorpen onze plannen mee willen helpen verwezenlijken. Wij willen elektriciteit omdat wij kort bij ons project een slaapplaats willen bouwen voor de eventuele vrijwilligers. Dan kunnen wij ook beroep doen op de bouworde. Dit is een aandachtspunt bij de uitbouw van onze organisatie.

Vijf meetings
De organisatie (TSE) die ons zou helpen om vijf meetings te organiseren voor de aanstaande en jonge moeders en liefst met hun partners, had hun voorbereidend werk goed gedaan. De burgemeesters (Afumu) hadden hun toestemming gegeven en de data werden vastgelegd: eerste vergadering op 16 juni en dan iedere donderdag en maandag tot de 30ste juni. Gedurende de twee uur durende meeting zal er gesproken worden over gezondheid in het algemeen en Aids in het bijzonder, over voeding en voedselveiligheid en over intellectuele impulsen op jonge leeftijd. De (toekomstige) ouders kunnen dan vragen stellen en daarna geven wij een maaltijd, gemaakt door plaatselijke kokkinnen, waar de verschillende elementen voor een gezonde voeding aanwezig zullen zijn. Deze vergaderingen zijn voor ons een heel voornaam punt: wij willen gezonde en intelligente kinderen van zes jaar afgeven aan de lagere school. Met de tijd voelen wij meer en meer dat dit onze voornaamste doelstelling gaat worden.

Begrafenis
Onze school was in rouw. Een kind van onze school, dat al een tijdje ziek was, is in het Zomba Central Hospital overleden. De leerkrachten vonden dat wij ons medeleven best konden overmaken aan de familie. Het is een ongesproken wet dat een blanke een flinke bijdrage levert om de kosten van de begrafenis te betalen. Ook de plaatselijke bevolking legt bij. Een begrafenis in zo een dorp was voor ons een bijzondere ervaring. Twee leerkrachten vergezelden ons. Toen wij er met de wagen aankwamen, begon een tiental vrouwen die rond een huis zaten, te huilen, te roepen; eentje stond recht, begon rond te lopen, met haar hoofd in de nek, schuddend, haar handen dan weer voor haar aangezicht. Wij wisten niet wat wij doen moesten. Wij stapten uit en bleven staan, het tafereel gade slaand. Wij wisten ook niet of de moeder daar bij was. Een van de leerkrachten gaf ons, na enkele minuten, een teken dat wij voort moesten gaan. Hij leidde ons naar een verder gelegen huis waar het kistje en de moeder zich bevonden, samen met nog een vijftal wenende vrouwen. Wij gingen wat beduusd binnen. Het was er vrij donker, aarden vloer, geen venster in de ramen, klein. Een mat lag naast de kist, de moeder zat langs de andere kant, vijf of zes vrouwen zaten in het kleine kamertje, een deel verstopt door een binnenmuur. Wij moesten op de mat plaatsnemen. Johan herinnerde zich een tafereel uit het evangelie waar men het had over (professionele?) wenende vrouwen. Hier was hetzelfde aan de hand. De moeder begon hartstochtelijk te huilen, van zit ging ze liggen, kronkelde met haar lichaam, het hoofd op de schoot en in de handen van een andere vrouw. Haar geweeklaag werd begeleid door luide klaagzangen van de haar omringende vrouwen. Als je daarbij die veel te kleine kist ziet dan snijdt het door merg en been. Donker, gehuil, kreten, onmacht, leven en dood. Dood en leven, zoals wij al eerder geschreven hebben, is hier veel meer met elkaar verbonden. Wij, in Europa, weren de dood zo veel als mogelijk uit ons leven. Wij worden oud, liefst zonder rimpels. De hele plastische chirurgie hype is een uiting van dit weren.
Maar hier kunnen zij de dood niet weren omdat het in de familie te veel voorkomt. 40 Jaar is de gemiddelde levensverwachting.
Tot volgende week met beter nieuws want dan ontvangen wij de zoon van Mieke met vriendin, Werner en Karen.

Mieke en Johan

Jaargang 2 week 8: van zaterdag 17 mei tot vrijdag 23 mei 2008

Woord vooraf:

Twee data om in het oog te houden:

Zondag op 27 juli om 19u30 in De Gilden in Turnhout: Devon Rex, Blue Foxx en DJ Tango (22u00) spelen ten voordele van YOCEvim

Zaterdag 9 augustus op de voetbalterreinen van Technico op Schorvoort in Turnhout: vanaf zes uur een BBQ ten voordele van YOCEvim. Later ongetwijfeld meer hierover

Puntjes op de i,
Het was ons al eerder opgevallen, maar de laatste keer dat wij onze leerkrachten zagen eten, vonden wij het niet meer normaal. Er was in de namiddag een vergadering voor de leerkrachten en hun borden waren deze keer zo vol dat een normaal mens dat niet in een keer kan verorberen. Maar, zo zeiden onze dierbare leerkrachten, wij eten de rest op na de meeting. Wat ook heel opvallend was, er lag heel veel vlees op hun bord. Wij herinnerden ons nog dat, op het kerstfeest eind van vorig jaar, er een feestmaal was voor de genodigden en er lag op ieder bord twee kleine stukjes vlees, op het grootste dorpsfeest van het jaar. En hier, doordeweeks, zou er een tien of misschien zelfs twintig stukken opliggen. Dat zou allemaal nog zo erg niet zijn, als hun hoeveelheid vlees op hun bord niet ten koste van onze kinderen gebeurt. Maar zij kopen niet meer vlees aan, dus is het ten koste van de kinderen. Het goede van deze spijtige zaak is dat je hen nog eens op hun verantwoordelijkheid kunt wijzen. Wij hebben een speciale vergadering belegd met de leerkrachten en hun gewezen op een aantal vanzelfsprekendheden, voor ons althans maar daarom niet voor hen. De leerkracht is er voor de kinderen, en niet omgekeerd. Een hele preek, op zijn ‘Johans‘, over vertrouwen, verantwoordelijkheid, het maken van fouten is niet zo erg als je maar uit leert, wat wij verwachten van hen, en voor ons zijn de kinderen belangrijker dan de leerkrachten. Gemeend of niet maar een leerkracht zei ons dat wij voortaan goede leerkrachten zouden zien en de rest sloot zich hierbij aan. Als Johan één ding van zijn Don Bosco verleden heeft geleerd is een mens, een kind moet je zoveel mogelijk kansen geven, telkens weer opnieuw. Ook hier dus. In de namiddag moest er voor ons een belangrijke vergadering plaatsvinden omtrent het aanmaken van bakstenen. Maar door allerlei misverstanden kon de vergadering niet doorgaan.

Bezoek
Wij lieten onze leerkrachten wat gerust tijdens de week, maar op vrijdag gingen wij naar Sitima met een wat vreemde bezoeker bij ons. Even uitleggen: door het vele bouwen hebben wij veel hout nodig voor deuren maar vooral voor het dak en zoldering. Zo belanden wij uiteindelijk bij een groothandel hout: WICO (Wood Industrial Corporation). De plaatselijke baas, heel toegankelijk voor ons, gaf ons vrij snel 10% korting. Ook omdat wij erbij zegden dat wij een kleuterschool begeleidden. ‘Ik wil jullie project eens zien!’ was zijn antwoord. Het was de eerste keer dat een Malawiër interesse toonde om ons project te bezoeken. En nu vrijdag hadden wij afgesproken met hem. Wij kwamen een kwartiertje na de start van de lessen aan. Er waren iets minder kinderen dan normaal (140). Maar de kinderen waren verdeeld in zeven groepen en elke leerkracht had een groep. Eén leerkracht was afwezig. Nog nooit hadden wij onze leerkrachten zo goed bezig gezien. Wel konden zij in hun keuze van activiteiten meer verschillende accenten gelegd hebben, maar de werkwijze is zoals wij het willen. Na 15 à 20’ veranderden de leerlingen van leerkracht en zo werd er een 1u30 gewerkt. Prima, na een korte pauze kwamen de leerlingen terug binnen en zongen zij en dansten zij gedurende een klein half uurtje. Hartverwarmend. Ook onze bezoeker was onder de indruk. Nochtans hadden wij onze leerkrachten niet ingelicht dat wij een bezoeker zouden meebrengen, zelfs onze komst was voor hen onzeker. Ondertussen waren de kokkinnen druk doende met het bereiden van eten: nsima, rode bonen en een groene groente met wat tomaat. U gelooft het niet maar onze belangrijkste kokkin (omdat haar huis ook als opslagplaats wordt gebruikt) begon tegen onze brave man (hij had zichzelf voorgesteld in Chichewa) dat zij heel veel problemen hadden om brandhout te vinden. En ja, hij wil ons aan brandhout helpen. Wij konden geen geschiktere man op de kop tikken. Het was ook de eerste keer dat wij hoorden dat zij een tekort aan brandhout hadden. En het is voor de eerste keer dat een Malawiër ons daadwerkelijk gaat helpen. Die kinderen stelen je hart door hun spontaneïteit, hun felheid, hun volgzaamheid als je ze wat aandacht schenkt. Een normaal mens is daar niet tegen opgewassen, zeker als ze in groep beginnen te zingen en te dansen. Zelden zijn wij gelukkiger teruggekeerd van ons schooltje. De tegenstelling tussen begin van de week en het einde kon niet groter zijn. Kansen geven helpt, en nu deze positieve energie koesteren voor de momenten dat het weer eens tegenvalt.

Voetbal in Sitima
Uiteindelijk hebben wij ook twee helpers gekregen voor onze voetbalaspiraties. Het valt wat tegen.Het zijn twee van onze mannelijke leerkrachten. De CBO aarzelde om terug twee leerkrachten aan te stellen omdat zij meerdere mensen de kans willen geven iets te doen en zo iets bij te verdienen (een goed principe). Maar niemand anders durfde het blijkbaar aan. Wij willen in de eerste plaats een vrouwenploeg oprichten. Dat brengt extra problemen mee. Jonge meisjes worden al heel snel ingezet in het huishouden. Zeker als er jongere kinderen zijn, moeten zij voor die jongeren zorgen. Je ziet dan mooie(?) taferelen. Jonge meisjes van 9, 10 jaar komen naar het voetbalveld met een kind van 2 of 3 jaar op de rug. Zij proberen het kind ergens bij iemand anders neer te zetten en voegen zich dan bij de groep voetballende kinderen. Maar dikwijls gebeurt het dat het kind van 3 begint te wenen en dan moeten onze moeders in spe de groep verlaten.

Een bewogen week en tot volgende week
Groetjes van Mieke en Johan, langzaam herstellend van (waarschijnlijk) Amoebiasis

Jaargang 2 week 7: van zaterdag 10 mei tot vrijdag 16 mei 2008

Teksten tussen << >> kunnen door de haastige lezer overgeslagen worden.

Woord vooraf:
Omdat wij alles van op afstand moeten volgen, konden wij niet altijd klare wijn schenken, maar nu is het definitief. Wie ons wil steunen kan dat op de rekeningnummer van de Koning Boudewijn Stichting met de belangrijke dubbele vermelding L82164 EN YOCEvim. De dubbele vermelding is nodig omdat de Koning Boudewijn Stichting dan weet dat de storting voor ons project bedoeld is. Het grote voordeel is nu dat KBS u volgend jaar een fiscaal attest stuurt dat jullie kunnen inbrengen bij de aangifte 2009.
Voor ons is dit een belangrijke stap. Wij hopen dat Vlaanderen ons wilt steunen en dan kunnen wij meerdere projecten op zetten zoals in Sitima. Wie ons project komt bezoeken beseft heel goed dat wij hier echt een verschil kunnen maken. Kinderen die anders op jonge leeftijd hun toekomst al verspeeld hebben door ziekte of ondervoeding, krijgen nu echt kansen om zich te ontwikkelen. Nu al, na pas vier maanden met de kinderen bezig te zijn, zien wij kinderen gezonder, rustiger worden. Wij hebben dan nog moeten werken in heel moeilijke omstandigheden omdat wij verrast geweest zijn door de grote toeloop van kinderen naar onze school.
Op maandag hebben wij met de CBO Sitima een vergadering gehad. De CBO, Community Based Organisation, is de vereniging waarmee wij nauw samenwerken en die in vijf gemeenten werkzaam is. Op de vergadering werd de algemene situatie besproken:
1. Zij zijn grote voorstander dat er iedere week een dokter komt voor de kinderen.
2. De nieuwe aanwervingen begin deze trimester (drie leerkrachten, twee onderhoudsters en een kokkin) vallen tot op heden goed mee. Ondanks het tekort aan ruimte voor onze kleuters kan men nu toch al beter werken. Wij hebben nu acht leerkrachten en vier kokkinnen met wie wij heel goed samenwerken. Een goede innovatie zijn de twee extra personeelsleden die buiten de klassen blijven maar wel de kinderen opvangen die problemen hebben: toilet, ziek, droef omdat hun moeder er niet is, enz.… Zij kuisen ook na de lessen de klaslokalen op.
3. Over onze ambitieuze bouwplannen was er heel veel discussie. Wij vragen aan de gemeenschap dat zij de 55.000 stenen zouden aanmaken om de bouw te kunnen realiseren. En zij schrikken daar wat van terug. Toch willen wij van dat principe niet graag afwijken. Voor ons is het meer de zaak om hen sterk te betrekken dan een financieel probleem. De kost van de stenen bedraagt wellicht minder dan 10% van de totale kost. En wij weten dat 50.000 stenen heel veel is om met de hand te maken en daarna is er veel hout nodig om ze te bakken. Maar toch dringen wij fel aan. De gemeenschap moet dan samenkomen, zich organiseren, werk verdelen, plannen. Allemaal dingen waar zij het moeilijk mee hebben. Wij leggen dan ook sterk de nadruk op dat, als zij de stenen zelf aanmaken, het dan ook hun gebouw is. Volgende week zullen de ‘Afumu’ (de burgemeesters) van de vijf gemeenten samenkomen. Wij stellen een gedeelte van de bouw liever uit dan nu toe te geven dat wij de stenen zelf zullen aankopen. Als zij dit jaar maar 15.000 of 20.000 stenen kunnen aanmaken, zullen wij enkel het meest essentiכle bouwen: of de veranda en de keuken of de tweede klassenblok en de keuken. En volgend jaar het andere gebouw en nog een jaar later de slaapzaal voor de vrijwilligers en het jeugdcentrum. Volgende maandag weten wij meer. Wij zijn benieuwd.
<>
Op donderdag zijn wij bij de dokter geweest om definitieve afspraken te maken. Hij reageerde wat verward. Hij wil eerst met zijn vrouw overleggen, zij is een verpleegster maar blijkbaar is zij zo ziek dat zij niet meer kan werken (haar benen lieten haar in de steek ). Voor een Malawische man is dit hoogst uitzonderlijk dat hij openlijk zegt dat zij eerst hun vrouw wilt raadplegen, vooraleer een beslissing te nemen. In een van de volgende bijdragen, zullen wij het daarover hebben. Maar wij antwoordden dat ook wij nooit een beslissing namen zonder met elkaar te overleggen. De volgende dag vertelde de dokter ons dat ons voorstel ok was voor hem. De moeilijkheid is dat wij twee voorstellen gedaan hadden: een verloning per uur of een verloning per maand. Hopelijk denkt hij niet dat hij beide krijgt en een verloning per uur en per maand. Wij zien nog wel. Dit is een heel moeilijke onderneming. Vooraleer de dokter komt willen wij op voorhand enkele afspraken maken met de leiders van onze school en de dorpen waarmee wij, langs de CBO, samenwerken. Voor wie is er de dokter? Alleen voor de kinderen van onze school? Het is onze bedoeling dat elk kind tenminste een keer per trimester een algemene controle krijgt. Een behandeling tegen wormen en allerhande ontstekingen. Een behandeling tegen bilharzia: een typisch ziekte voor ontwikkelingslanden; een parasiet dat in stilstaand water leeft mogelijk gemaakt omdat menselijke urine en uitwerpselen in het water terecht komen. Zieke kinderen worden eerst bij de dokter geleid: onderzoek naar malaria, TB, AIDS. < Wat als de plaatselijke leiders ziek zijn? Wat als de gewone mensen ziek zijn? Hoe lossen wij dat op? Het antwoord is heel moeilijk omdat wij nog niet weten hoeveel kinderen de dokter kan zien op een voormiddag. Is er nog tijd voor de gewone mensen? Moeten zij betalen? Kun je zo maar mensen doorsturen die ziek zijn? Wat als de dokter zijn tijd voorbij is? Wat met mensen die van ver komen, buiten de werking van de CBO?>> Wij willen in elk geval chaos vermijden aan de deur van de dokter. En dat kan maar mits duidelijke afspraken vooraf.
Tot volgende week

Mieke en een herstellende (kan je zien aan de lengte van de nieuwsbrief) Johan

Jaargang 2 week 6: van zaterdag 3 mei tot vrijdag 9 mei 2008

Ziek en dus wat filosoferen

Omdat ik, Johan, nog vecht tegen snot en opstandige darmen, zijn wij minder van huis geweest en hebben wij meer tijd om te slapen, lezen en na te denken. Nu er geen internet in huis is en wij minder mobiel zijn, hebben wij nog minder contact met Vlaanderen. Minder e-post, zeker van onze kant, en wij zien soms enkele titels op het internet en als er elektriciteit is kijken wij naar het VRT-nieuws om zeven uur ‘s avonds. Tussen ons gezegd en verder gezwegen: het nieuws op de VRT weegt niet zwaar meer; nauwelijks iets over politiek en over het buitenland wordt enkel bericht als het dodenaantal groot genoeg is, zeldzaam zijn er politieke buitenlandse items. Marcel en Renilde hadden twee Knacks mee op onze vraag en wij hebben nog een aantal oude Knacks liggen. En wat lees ik daarin: "Niets is te triviaal, als het maar op de werkelijkheid berust." En "Stompzinnigheid, egoïsme en een goede gezondheid zijn de drie noodzakelijke voorwaarden om gelukkig te zijn. Maar als het eerste ontbreekt, is alles verloren.’ Twee uitspraken van Gustave Flaubert, iet of wat tegenstrijdig met elkaar. Ik ken die schrijver niet goed, het zijn wel leuke uitspraken om even bij stil te staan. Die laatste uitspraak doet mij denken aan wat een journalist eens op het einde van zijn (heel boeiende) carrière antwoordde op de vraag wat hij geleerd had door al die interviews. Hij herhaalde de woorden van een Afrikaans despoot ‘à la Mugabe van Zimbabwe‘: "Niets is belangrijk, alles gaat voorbij." Ondertussen werd die despoot verdacht enkele duizenden politieke tegenstanders om het hoekje geholpen te hebben. "Niets is belangrijk, alles gaat voorbij."… U gelooft het niet maar wat lezen wij op onze kalender ‘De Druivelaar‘ (nog een binding met Vlaanderen ) op 4 mei : ‘De gedachte dat niets echt blijvend is, roept bij de mens angst op. Die angst wordt nochtans zijn grootste vriend omdat ze hem aanzet om zich het volgende af te vragen: als alles sterft en niets blijft zoals het is, wat is er dan echt waar? Is er nog iets achter onze waarnemingen, iets grenzeloos, iets oneindigs, iets waarin die voortdurende verandering en sterfelijkheid plaatsvindt?’ De Druivelaar!! Elk moment kent zijn waarheid, denk ik al lang. Wij kunnen nooit weten wat de echte waarheid is. De waarheid is ons versluierd. Maar erger nog, wij zijn meesters in het verdraaien van de waarheid. Ik luister graag naar politieke debatten omdat daar eenzelfde feit altijd weer anders wordt uitgelegd naargelang zijn politieke overtuiging. Of laat een voetbalmatch bespreken door een supporter van elke ploeg en je krijgt wellicht twee totaal andere verslagen. Daar is de mens een meester in: de feiten door zijn bril inkleuren. Maar als wij daar zo bedreven in zijn: hoe kun je dan weten wat de waarheid is? En als die waarheid nooit hetzelfde blijft maar voordurend veranderd dan is het achterhalen van de waarheid toch een heikele opdracht. Is het kennen van de waarheid dan geen noodzaak om gelukkig te zijn en moeten wij ons aansluiten bij Flaubert als hij het over die stompzinnigheid en egoïsme heeft? Laat ons duidelijk zijn: de stelling van Flaubert is in elk geval het resultaat van een negatief mensbeeld. Flaubert baseert zich op het feit dat de mens een lijdend wezen is, dat moet streven, werken, vechten, afzien, en uiteindelijk verliezen wij allen, de strebers, de gemakzuchtige, de liefhebbende, de haatdragende, allen verliezen wij de strijd. En wellicht denkt Flaubert, hoe stompzinniger de mens hoe minder erg dat verlies aangevoeld wordt. Ach, ik denk niet dat wij zo negatief moeten doen over de mens. Wij gaan er toch op vooruit. In onze westerse wereld doen wij het toch zo slecht nog niet: een zekere democratie, een degelijke sociale wetgeving (een mooie vorm van herverdeling) onderwijs dat zo goed als voor iedereen bereikbaar is enz.… natuurlijk zijn er nog vele feilen, eigen aan ons mens zijn, maar wij zijn op de goede weg. Als ik bedenk dat een Romeins burger op een zeker moment met zijn slaaf deed wat hij wou dan zijn wij hoe dan ook positief geëvolueerd gedurende de laatste tweeduizend jaar. De leiders van Myamar doen mij een beetje aan die Romeinse tijd denken. Ik geloof niet dat stompzinnigheid en egoïsme een basisvoorwaarde is voor een gelukkig leven. Misschien is het net het tegenovergestelde: bewust leven en streven naar onthechting?>>
Is er nog iets achter onze waarnemingen, iets grenzeloos, iets oneindigs, iets waarin die voortdurende verandering en sterfelijkheid plaatsvindt? De bespreking van deze vraag van onze kalender is voor later.Het gaat al beter met mij! Groetjes van Mieke, zij heeft mij uitstekend verzorgd.

Tot volgende week
Johan

Jaargang 2 week 5: van zaterdag 26 april tot vrijdag 2 mei 2008

Teksten tussen * kunnen door de haastige lezer overgeslagen worden.

Hoe staat het met ons project? De rest van het jaar zal voornamelijk in het teken staan van de afwerking van dit schooltje met zijn 200 kleuters. Wij hopen dat de organisatie (CBO) waarmee wij nauw samenwerken, hun belofte zullen houden en geen kinderen meer zullen toelaten. Als zij hun belofte nakomen dan kunnen wij de eindfase inzetten om voor deze kleuters een volwaardige school te maken. Johan is volop bezig met de plannen te tekenen voor de nieuwbouw: In totaal zal er nog meer dan 500m² gebouwd worden:
- klassenblok (128 m²)

- administratief centrum met een eenvoudig medisch ruimte, een secretariaat, een slaapplaats voor de eventuele vrijwilligers en waarschijnlijk ook een ruimte voor de plaatselijke jeugd. (136/192m²)

- een veranda die zowel als speelplaats als als (twee keer als, zou Toon Hermans zeggen) eetzaal zal dienst doen (186 m²)

- Keuken met opslagruimte (54 m²)

Mieke is op schaal de tekeningen die op de muren moeten komen aan het componeren op papier. Veel kleur en grote figuren. Wij proberen de leefwereld van het kind van net geen drie te vatten. Vader vis en moeder vis met drie kindjes, dus ook groot en klein, leeg en vol, water om te drinken, om te wassen, regen en zo de vier muren vol. Wij maken van het eindresultaat later wel een foto zodat jullie zich een gedacht kunnen maken hoe het klasje er uit zal zien. Maar het wordt ongetwijfeld heel aantrekkelijk voor de peuters. De week begon met een afscheid van onze bezoekers op zaterdag. Mieke kon haar emoties moeilijk de baas. Het deed de anderen ook even op de lippen bijten.
*En de rest van de week werd er niet gemakkelijker op. Johan had zijn bezoekers met niet-aflatende hoestbuien al geteisterd maar het ging niet over en hij kreeg er nog darmproblemen bij. In het begin was het nog leuk omdat Mieke hem goed kon verzorgen maar nu heeft Mieke ook een verkoudheid opgelopen. Hier wordt nogal wat gesnuit. Wij hebben een paar nieuwe dweilen ingeschakeld om… Van internet in huis is nog minder sprake dan ooit. Een vrachtwagen heeft de draden van de telefoonlijn, die veel te laag over de straat hangen, afgerukt. Wellicht nog eens extra vier maand zonder internet.
Tot slot nog enkele leuke grappen, bedacht door de Malawezen zelf. Eerst de politieagenten. Zij houden ons regelmatig tegen bij een wegcontrole:

1 ste tafereel:
De politieagent, met zijn strengste gezicht, komt naar de wagen en zegt:
Hoe gaat het?
Goed!
Wat zit er in uw koelbox?
Eieren!
Ik wou u alleen een goede dag wensen.
Dank je wel!

2de tafereel:
Toen wij Marcel en Renilde terug naar het vliegveld brachten, hielden zij ons op de zelfde plaats tegen: Wie zijn die mensen op de achterbank?
Ha, dat zijn bezoekers vanuit België!
Waar gaan jullie naar toe?
Wij gaan naar het vliegveld, zij keren vandaag terug naar België!
Zijn zij getrouwd?
Heu!? Ja!
Nog een goede dag voorts!
Dank u wel! Zij hebben drie kinderen, voegt Johan er plagend aan toe, niet wetend of zij de grap gevat hebben.

De beste mop kwam van onze leerkracht Davidson.
Toen wij hem de eerste keer bij zijn huis afzetten, vroegen wij hem verbaasd (omdat hij nog nooit over een vrouw gesproken had) of hij getrouwd was?
‘Let me check !’ antwoordde hij laconiek en stapte uit om te zien of zijn vrouw (nog) in huis was.>>

Tot , hoest, volgende, snuit, week
Mieke en Johan

Jaargang 2 week 4: van zaterdag 19 april tot vrijdag 25 april 2008

Discussie met Vlaanderen: Is verven van een klaslokaal een verkwisting van middelen of niet? Wij kopen goede maar dure verf, ons eerste koppel dat hier op bezoek komt, duwen wij een verfborstel in de hand en na twee weken leveren zij twee piekfijn geverfde klassen af. Konden wij die kost en die moeite niet voor iets beters aanwenden? Waarschijnlijk heeft er niemand in Sitima ooit een verfborstel in zijn handen gehad. Twee leerkrachten kwamen vragen hoe zij moesten verven en of zij het eens mochten uitproberen. Is dat in een streek waar er net geen honger is maar voorts voor velen maar weinig meer is, geen verkeerde aanwending van de middelen? Toch wilden wij bewust dat de klasjes geverfd werden en versierd zullen worden met vormen, kleuren en tekeningen. Wij hadden hiervoor verschillende redenen. De meest eenvoudige en voor de handliggende reden is: het klaslokaaltje ligt er nu netjes bij. Afgeleid hiervan is dat de leerkrachten, kuispersoneel, kokkinnen en anderen zien dat wij oog hebben voor een nette klas, voor orde en properheid. Misschien blijft er iets hangen van: properheid (en hygiëne) moet toch belangrijk zijn als de blanken daar zoveel inspanningen voor doen.
De leerkrachten zelf kunnen nu ervaren dat in een mooie omgeving het prettiger is te werken, te verblijven. Ook willen wij aangeven dat wij de kleuters en de peuters als belangrijk beschouwen, dat wij, blanken, niet alleen geld kunnen geven maar ook daadwerkelijk de handen uit de mouwen willen steken om kinderen een mooie leefomgeving te geven. Maar de voornaamste reden is dat wij denken dat kleuren, tekeningen, letters, getallen hen aan het denken zet, hun verbeeldingskracht in beweging zet, hun fantasie aanwakkert, zodat zij in al de facetten van hun persoonlijkheid de kans krijgen zich te vormen. In de ontwikkeling van de hersenen mogen wij de esthetica, de verbeelding niet uit het oog verliezen. Wie er een andere mening op na houdt, mag het ons altijd mailen. Om al deze redenen zijn wij Renilde en Marcel heel dankbaar voor de vele uren verven in onze twee klassen. Hartelijk dank voor het puike werk. Laatste week Renilde en Marcel in een notendop: Zaterdag was een rustdag. Alleen een wandeling van 10 km op het programma: gaan internetten in het centrum; Zondag was het feest: te voet naar de Ku Chawe en daar eens lekker en veel (foei) eten. Voor onze gasten bood ook deze knoest geen enkel probleem. Meer genoten van de mooie landschappen dan afgezien. Ter plekke zelfs tijd om wat inkopen te doen aan de souvenirwinkeltjes: een nijlpaard (?), een ketting, nog een ketting, er werd daar voldoende tijd aan besteed, zoals alleen echte vrouwen dat kunnen. Zelfs het afbieden krijgen onze gasten onder de knie. Ondanks dat zagen wij alleen blije gezichten bij de verkopers. Wij waren daar al een aantal keren voorbij gekomen maar nog nooit iets gekocht en deze bezoekers wel. Het had de marktkramers deugd gedaan.
Maandagvoormiddag naar ons project in Sitima en dinsdag training in Sitima, woensdag was het afscheidsdiner voor de metsers van ons huisje in Zomba en internetten in centrum. Donderdag bezoek aan de dokter van de Umodzi Private Primary School om een overeenkomst te bereiken voor een wekelijks bezoek aan onze school. De onderhandelingen verlopen schroef, hij blijft de kat uit de boom kijken, speelt geen open kaart, het lijkt er op dat zijn wedde het belangrijkste is voor hem. Vooral op Johan gaf hij een minder goede indruk. Er is dan eens een dokter in de buurt en dan boezemt hij geen vertrouwen in. Wij zien wel. Vrijdag de laatste dag voor Marcel en Renilde in Sitima. Afscheid nemen. Cadeau’s, enkele speeches recht uit het hart, een paar grappen van Davidson, die echt in vorm was als grappenmaker, maar in de grond blijft het hetzelfde: afscheid nemen is een beetje sterven; ook hier. Een mens is op zo een moment vervuld met tegenstrijdige gevoelens. Wij hopen en wij denken dat onze bezoekers deze mensen niet zullen vergeten. Zowel voor ons personeel in Sitima (overladen met cadeaus) als voor onze bezoekers zal het een dag zijn die bijblijft.

Tot volgende week

Mieke en Johan